Litvanya'da Politika ve Siyaset Yapısı Nasıldır?

Litvanya, 11 Mart 1990’da bağımsızlığını ilan etmiştir. 1992 yılında yeni anayasası yürürlüğe giren Litvanya, demokratik geleneğini sürdürmüştür. Litvanya anayasasına göre devleti oluşturan millettir ve egemenlik millete aittir. Litvanya Parlamenter Demokrasi ile yönetilmekte ve Litvanya’da fiilen yarı başkanlık sistemi uygulanmaktadır.

Litvanya’da devletin başında cumhurbaşkanı vardır ve cumhurbaşkanı halk oylamasıyla seçilmektedir. Litvanya Cumhurbaşkanı’nın dış politikada önemli bir ağırlığı bulunmaktadır. Litvanya Cumhuriyeti Devleti yönetiminde başbakan bulunmaktadır. Litvanya Başbakanı doğrudan seçimle göreve gelir. Litvanya başbakanına devlet yönetiminde 14 bakandan oluşan kabine heyeti eşlik etmektedir.

İdeolojik olarak Litvanya, birçok farklı siyasi çizgiye ayrılmaktadır. Litvanya halkının siyasi görüşü; sol ve sağ ekonomik bakış açıları, Batı sempatizanlığı ve ulusalcılık, otorite yanlılığı ve özgürlükçü liberal görüşler altında ayrılmaktadır. Litvanya’da halkın bir kısmı apolitik olduğunu belirtir.

Litvanya’da bağımsızlık ilanından itibaren politikada ağırlığı bulunan partiler solcu Litvanya Sosyal Demokrat Partisi ve sağcı Anavatan Birliği’dir. Litvanya Sosyal Demokrat Partisi eski komünist üyelerinden ve komünist olmayan sosyal demokrat üyelerinden oluşmaktadır. Litvanya Anavatan Birliği, Sovyetler Birliği’ne karşı bir duruş sergilemektedir.

Litvanya’nın Yönetim Şekli Nedir?

Litvanya 1990 yılında bağımsızlığının ilan edilmesinden itibaren koalisyonla yönetilmektedir. Doğrudan seçimle yönetime gelen başbakan en göz önünde olan siyasi birimdir ancak Litvanya’da esas güç hükümet ve meclise aittir. Litvanya Cumhuriyeti Devleti ve kabine bakanları yasaları yürürlüğe koymakla yükümlüdür. Litvanya üniter bir devlettir ve Litvanya’da belediyeler yalnızca yerel meselelerle ilgilenmektedir.

Litvanya’da Siyasi Yapı Nasıldır?

Litvanya’da siyasi yapının temelleri demokrasi rejimine dayanmaktadır. Litvanya’da bulunan seçim türleri, Litvanya Cumhuriyeti Meclisi (Seimas), başkanlık, belediye ve Avrupa Parlamentosu seçimleridir. 18 yaşını doldurmuş Litvanya Cumhuriyeti vatandaşlarının seçimlere de oy kullanma hakkı bulunmaktadır. Mahkeme tarafından mahrum bırakılan vatandaşlar seçimlere katılamazlar.

Litvanya Cumhurbaşkanı Kimdir?

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda’dır. Litvanya’da 12 ve 26 Mayıs 2019 tarihlerinde iki turlu cumhurbaşkanlığı seçimleri olmuştur. İkinci turda Gitanas Nauseda %68,4 oranında oy alarak seçimleri kazanmıştır. Gitanas Nauseda cumhurbaşkanlığı görevine 12 Temmuz 2019 tarihinde atanmıştır. Litvanya’da cumhurbaşkanlığı seçimleri 5 yılda bir yapılmakta ve Litvanya Cumhuriyeti Meclisi tarafından yönetilmektedir.

Litvanya Başbakanı Kimdir?

Litvanya Cumhuriyeti Başbakanı Ingrida Šimonytė’dir. Ingrida Šimonytė 25 Kasım 2020 tarihinden itibaren Litvanya’nın başbakanıdır. Ingrida Šimonytė başbakanlık görevine gelen ikinci kadın olmuştur. Šimonytė, Vatan Birliği’ne bağlı olsa da bağımsız bir politikacıdır.

Litvanya Başbakanının Eşi Kimdir?

Litvanya Başbakanı Ingrida Šimonytė hiç evlenmemiştir ve çocuğu yoktur.

Litvanya’da Başbakan Nasıl Seçilir?

Litvanya Başbakanı, Litvanya meclis onayıyla Litvanya Cumhurbaşkanı tarafından göreve atanmaktadır. 2020 parlamento seçimlerinde Vatan Birliği partisi çok sayıda koltuk kazanarak yeniden parlamentoya seçilmiştir. Seçim sonuçları onaylandıktan sonra Ingrida Šimonytė; Vatan Birliği, Liberal Hareket ve Özgürlük Partisi’nden oluşan üçlü bir koalisyon tarafından başbakan adayı olarak önerilmiştir. Ingrida Šimonytė 25 Kasım 2020’de kabinesinin atanmasıyla göreve başlamıştır. Šimonytė, Litvanya Cumhuriyeti’nin 13. başbakanıdır.

Litvanya Meclisinde Hangi Partiler Vardır?

Litvanya meclisindeki partiler aşağıda listelenmiştir.

  • Litvanya Anavatan Birliği (TS-LKD): Litvanyalı Hristiyan Demokratlar olarak da bilinen Anavatan Birliği, Litvanya’da merkez sağ siyasi partidir. Anavatan Birliği’nin 18.000 üyesi vardır ve mecliste 141 koltuğun 50’sine sahiptir. Partinin şu anki lideri Gabrielius Landsbergis’dir. Liberal muhafazakarlık, milliyetçilik, Hıristiyan demokrasisi ve liberalizmden etkilenen bir ideolojik altyapıya sahiptir. Anavatan Birliği’nin sembolü ev kırlangıcıdır.
  • Litvanya Liberal Hareket (LRLS): Litvanya’da muhafazakar - liberal siyasi partidir. Liberal ve Merkez Birliğinin muhalif üyeleri 2006 yılında Liberal Hareket’i kurmuşlardır. 2020 parlamento seçimlerinde mecliste oyların %7’sini almayı başarmıştır. %7lik başarıdan sonra Anavatan Birliği ve Özgürlük Partisi ile koalisyona katılmıştır. Mecliste 13 koltuğu bulunmaktadır.
  • Litvanya Hristiyan Demokrat Partisi (LKDP): Litvanya’da bir Hristiyan demokratik siyasi partisidir. Resmi olarak 1917’de kurulmuştur. 1996 seçimlerinin ardından Anavatan Birliği ile koalisyon kurmuştur ancak Haziran 1999’da koalisyon dağılmıştır. 2000 seçimlerinde sadece iki koltuk kazandıktan sonra Hristiyan Demokrat Birliği ile birleşmeye karar vermiştir.
  • Litvanya Çiftçiler ve Yeşiller Birliği (LVZS): Eski adı Litvanya Köylü Halk Birliğidir. Yeşil- muhafazakar ve tarımcı bir siyasi partidir. 4,312 üyesi vardır ve mecliste 32 koltuğa sahiptir. Avrupa Parlamentosu’ndaki Yeşiller- Avrupa Özgür İttifakı grubunun bir üyesidir. Sembolü beyaz leylektir.
  • Litvanya Sosyal Demokrat Partisi (LSDP): Litvanya’nın en eski siyasi partisidir. 1896 yılında Marksist bir yeraltı örgütü olarak temelleri atılmıştır. Avrupa Sosyalistler Partisi (PES), İlerici İttifak ve Sosyalist Enternasyonal üyesidir. 21,146 üyesi bulunan partinin meclisteki koltuk sayısı 13’tür.
  • Azınlık Lehlerin Seçim Hareketi - Hristiyan Aile İttifakı (EAPL-CFA): Litvanya’daki azınlık Polonyalıların temsil eden Hristiyan demokratik siyasi partisidir. Mecliste 3 koltuğu bulunmaktadır.
  • İşçi Partisi (DP): Litvanya’da halkçı siyasi partidir. İdeoloji ağırlıklı bir parti olmamakla birlikte herkese açık bir parti olarak kendini temsil etmektedir. 2003’de Rusya doğumlu bir milyoner iş adamı tarafından kurulmuştur. Mecliste 10 adet koltuğa sahiptir.
  • Özgürlük ve Adalet Partisi (LT): Muhafazakar liberal bir ideolojiye sahip olan parti sağ merkezlidir. Avrupa Birliği ve NATO destekçisidir. Partinin meclisteki koltuk sayısı 1’dir.
  • Litvanya Yeşiller Partisi (LZP): 2011 yılında kurulmuştur. Yeşil liberal anlayışa sahip bir siyasi partidir. Meclisteki koltuk sayısı 1’dir.
  • Litvanyalı Liste Partisi: Parti 2012 yılında kurulmuştur. Litvanya adalet sistemindeki yozlaşma iddiaları üzerine kurulmuş bir siyasi partidir. Mecliste 1 koltuğa sahip olan partinin üye sayısı 2,001’dir.

Litvanya Cumhuriyeti’ndeki toplam parti sayısı 10’dur.

Litvanya’da Meclis Yapısı Nasıldır?

Litvanya Meclisi, 4 yılda bir gizli oylama ile seçilir ve Meclis, ülke kanunlarını belirlemekle yükümlüdür. Litvanya Meclisi’ne Seimas denmektedir. Seimas’ın 141 üyesinden 71’i doğrudan seçimle gelmektedir. Seimas’a 70 vekil parti dağılımına göre dahil olabilmektedir. Litvanya’da ulusal azınlıkları temsil eden partiler hariç diğer partilerin meclise girebilmesi için en az %5 oy alabilmeleri gerekir. Seimas üyeleri her seçimde dört yıllığına görev hakkı elde etmiş olur.

Litvanya Hükümetinin Görevleri Nelerdir?

Hükümet, başbakan ve bakanlardan oluşmaktadır. Litvanya’da idari gücü hükümet temsil etmektedir. Hükümet; meslektaş dayanışması demokrasi, yasaya uygunluk ve şeffaflık ilkelerine uymakla yükümlüdür.

Litvanya hükümetinin görevleri aşağıda belirtilmiştir.

  • Kamu işlerini yönetir.
  • Litvanya Cumhuriyeti’nin dokunulmaz arazilerini korur.
  • Devlet güvenliğini ve kamu düzenini sağlar.
  • Mecliste önergeler sunar ve cumhurbaşkanının yanı sıra yasaları yürürlüğe koyar.
  • Bakanlıkları ve diğer devlet kurumlarını koordine eder.
  • Bir kamu bütçesi tasarlar ve meclise sunar.
  • Kamu bütçesini uygulamalı olarak tatbik eder.
  • Kanun teklifi hazırlar ve meclise sunar.
  • Diplomatik ilişkiler kurar, yabancı devletler ve uluslararası organizasyonlarla bağlantılarını sürdürür.
  • Anayasa ve mevzuattaki diğer işlevleri yerine getirir.

Litvanyada Seçimler Kaç Yılda Bir Yapılır?

Litvanya’da meclis üyeleri 4 yılda bir seçilmektedir. Litvanya’da cumhurbaşkanlığı seçimleri 5 yılda bir gerçekleştirilir. Litvanya’da belediye seçimleri 4 yılda bir olmaktadır. Litvanya’da belediye meclisi seçimleri Seimas meclisi tarafından tayin edilmektedir.

Litvanya’da Kaç Bakanlık Vardır?

Litvanya’da 14 bakanlık bulunmaktadır. Litvanya’da bulunan bakanlıklar aşağıda listelenmiştir.

  • Tarım Bakanlığı
  • Kültür Bakanlığı
  • Ekonomi Bakanlığı
  • Eğitim ve Bilim Bakanlığı
  • Enerji Bakanlığı
  • Çevre Bakanlığı
  • Maliye Bakanlığı
  • Dışişleri Bakanlığı
  • Sağlık Bakanlığı
  • İçişleri Bakanlığı
  • Adalet Bakanlığı
  • Milli Savunma Bakanlığı
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
  • Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Litvanya Sağlık Bakanı Kimdir?

Litvanya Cumhuriyeti sağlık bakanı Arūnas Dulkys’tir. Arūnas Dulkys, 11 Aralık 2020’de Litvanya’nın 26. sağlık bakanı olarak tayin edilmiştir. Litvanya sağlık bakanı sosyal bilimlerde yüksek lisansı olan bir ekonomisttir. Herhangi bir siyasi partiye dahil olmayan Litvanya sağlık bakanı, bağımsız adaydır.

Litvanya Sağlık Politikası Nasıldır?

Litvanya Cumhuriyeti birçok Avrupa devleti gibi zorunlu sağlık sigortası uygulamaktadır. Litvanya devleti vatandaşları sağlık sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.

Sağlık sigortası vatandaşlar için zorunludur. Litvanya sağlık sistemi sigortalı insanların sağlık hizmetinden bedava yararlanmasını sağlamaktadır. Sağlık sigortası olmayan vatandaşlar sağlık hizmetlerinden yararlanmak için ücreti kendileri karşılamak zorundadır.

Litvanya Adalet Bakanı Kimdir?

Litvanya Cumhuriyeti adalet bakanı Evelina Dobrovolska’dır. Evelina Dobrovolska Litvanyalı bir politikacı ve aktivisttir. 2020’de Özgürlük Partisi’ni temsilen meclis tarafından seçilmiştir. 7 Aralık 2020’de Litvanya’nın 20. Adalet Bakanı olarak tayin edilmiştir.

Litvanya İçişleri Bakanı Kimdir?

Litvanya Cumhuriyeti içişleri bakanı Agnė Bilotaitė’dir. Agnė Bilotaitė Anavatan Birliği Partisi üyesidir. Litvanya’nın 25. İçişleri Bakanıdır.

Litvanya Halkının Genel Siyasi Görüşü Nasıldır?

Ekim 2020’de Anavatan Birliği ve Litvanyalı Hristiyan Demokratlar meclis seçimlerini %25 oyla kazanmıştır. Litvanya Çiftçiler ve Yeşiller Birliği %18 oyla ikinci sırada yer almıştır.

Ekim 2020 seçimlerinde Litvanya’da sol partiler %10- 15 aralığında oy toplayabilmiştir. Litvanya nüfusu oylarının %60’ından fazlasını sağ merkezli partilerden yana kullanmıştır.

Litvanya’ya Gitmek İsteyenlerin Siyasi Görüşüne Bakılır mı?

Litvanyaya’ya gitmek isteyen vatandaşların siyasi görüşleri dikkate alınmamaktadır.Litvanya vizesi almak isteyen kişilerin siyasi görüşleri, vize almak için önem taşımaz. Litvanya Konsolosluğu, Litvanya vizesi başvurusunda bulunan kişilerin özel hayatı ve düşünceleri hakkında araştırma yapmamaktadır.

Litvanya Schengen üye ülkelerinden birisidir. Litvanya’ya 90 günlük seyahat gerçekleştirmek isteyen vatandaşlar kısa süreli C tipi Schengen vizesi almalıdır. Litvanya C tipi vize için başvurular konsoloslukların yetki verdiği vize danışmanlık merkezlerine yapılabilmektedir.

Paylaş: