Abhazya | Abhazya Nerede? Abhazya Cumhuriyeti Bayrağı, Dini, Nüfusu ve Başkenti. Abhazya Turistik ve Gezilecek Yerler. Abhaz Para Birimi. Abhazya’yı Tanıyan Ülkeler

Abhazya Hakkında Bilinmesi Gereken Kısa Bilgiler

Güney Kafkasya’da yer alan, çoğu ülke tarafından Gürcistan’ın bir parçası olarak bilinen ve Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru ülkeleri tarafından tanınan Abhazya, resmi adamıyla Abhazya Cumhuriyeti hakkında gitmeden önce bilinmesi gereken bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

Abhazya Nerede?

Karadeniz’in doğu sahilinde, Büyük Kafkas dağları güneyinde Gürcistan’ın Kuzeybatısında yer alan Abhazya; Rusya’nın da güneyindedir. 8655 kilometre kare yüzölçümüne sahiptir. Komşuları üzerinden karayolu, deniz yolu ve hava yolu ve Moskova’dan tren yolu ile ulaşım yapmak mümkündür.

Abhazya Cumhuriyeti Nasıl Kuruldu?

16. yüzyıldan beri Osmanlı egemenliği altında olan Abhazya 19.yy’da ilk önce Rusya’ya bağlı özerk bir bölge haline geldi ve daha sonra Rusya tarafından tamamen ilhak edildi. İlhakın ardından Müslüman Abhazlar Osmalı Devleti’ne gönderildi.

Sovyetler birliği döneminde Gürcistan’a bağlı yetkileri sınırlandırılmış bir Abhazya özerk Cumhuriyeti kuruldu. Sovyetler’in çökmesinin ardından bölgede Gürcistan’dan bağımsızlığını ilan etmiştir.

Bunun üzerine Gürcistan tarafından Abhazya’ya savaş açıldı. Abhazlar Çerkez, Çeçen, Rus Kazaklar ve Osetler’in yardımıyla başkent Sohum’a girerek kontrolü ele almıştır.

2008’de Gürcü-Oset savaşında Abhazya ve Güney Osetya bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak çok az ülke Abhazya Cumhuriyeti’ni tanımıştır.

Abhazya’yı Tanıyan Ülkeler

Abhazya Vanuatu, Suriye, Rusya, Nikaragua, Venezuala, Nauru ve bağımsızlığı de facto Güney Osetya, Transdinyester tarafından tanınmıştır. BM’nin tavsiyesi bu bölgenin bağımsızlık kazanmasından çok Gürcistan ile anlaşması yönündedir. Geri kalan ülkeler Abhazya’yı Gürcistan’ın parçası olarak kabul etti.

Türkiye Abhazya’yı Neden Tanımıyor

Türkiye Abhazya’yı tanımayan çok sayıda ülkeden bir tanesidir. Bu siyasi bir karar olduğundan takdir politika yapıcıların elindedir.

Abhazya Bayrağı

Abhazya Bayrağı ve Anlamı

Abhaz bayrağı 1992’de kabul edilmiştir. Sol üst köşede kırmızı zemin üzerine açık sağ el işareti bulunur. Sağ el “Dostlara Merhaba! Düşmanlara Dur” anlamına gelmektedir.

Zemin üzerinde yatay yeşil beyaz şeritler bulunur. Bunlar Müslümanlık ve Hristiyanlığın bir arada yaşaması anlamına gelmektedir. Abhazya bayrağı anlamı budur.

Abhazya Nüfusu

2011’de yapılan nüfus sayımına göre Abhazya 240.705 nüfusa sahiptir. 92-93’ta gerçekleşen savaşın ardından 525.061 kişi kadar insan, yani o zamanki nüfusun neredeyse yarısına yakını hayatını kaybetmiştir.

Buna rağmen bu savaşın ardından etnik çeşitlilik sürmeye devam etmiştir, Nüfusun yarısını oluşturan(%50.8) Abhazların ardından Gürcüler(çoğunlukla Megreller), Hemşinli Ermeniler ve Ruslar bu bölgede yaşar. Yoğun olmasa da Ukraynalılar, Belaruslular, Yunanlar, Osetyalılar, Tatarlar, Türkler ve Çingeneler de bölgedeki azınlık grupları arasındadır. Savaş öncesinde nüfusun yarıya yakınını oluşturan etnik topluluğu Gürcüler oluşturmaktadır.

Nüfus hareketlerindeki değişim aşağıda daha yakından incelenebilir:

2010237.579
2012241.414
2014242.756
2016243.564
2018244.832

Nüfus genel olarak sahil bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Abhazya toplam yedi şehirden oluşmaktadır. Ülkenin önemli şehirleri başkent Sohum hariç, ülkenin en kuzeyindeki Gagra ve Gürcistan sınırında kurulmuş ve diğer şehirler gibi sınırları değişmemiş Tkuarçal’dır.

Gagra elverişli konumu sayesinde önemli bir dinlenme ve seyahat yeriydi. Tkuarçal’ın ise savaş sonrasında endüstrisi ağır darbe almıştır. Diğer önemli şehirler Gal, Gudauta ve Oçamçira’dır.

Abhazya Dili

Bölgede konuşulan diller Abhazca ve Rusça’dır. Resmi dil olmasına rağmen Abhazca Rusça’nın yaygınlığı karşısında kaybolma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Özellikle Rusça farklı etnik gruplar arasında iletişimi sağlamak amacıyla yaygın kullanılan dillerden birisidir.

Bunun dışında Gürcüce, Ermenice, ülkenin kuzeyinde yaşayan etnik grubun konuştuğu dil olan Svan dili ve Megrel dili de konuşulmaktadır.

Abhazya Alfabesi

Abhazya alfabesi Abhazca dili için oluşturulmuş ve 62 harften oluşmaktadır. Abhazca alfabesi kiril alfabesi ile yazılmaktadır. Abhazca alfabesi çevirisi glosbe adresinden online olarak yapılabilir.

Abhazya Dini

Abhazya’nın büyük çoğunluğu Hristiyan’dır. Hristiyanların da önemli kısmı Doğu Ortodoks Kilisesi’ne bağlıyken, daha az bir çoğunlukta Ermeni Apostolik Kilisesi’ne bağlı olanlar vardır. En önemli azınlık Sünni Müslümanlardır.

2003’teki araştırmada Sünni Müslümanların %16 azınlığa sahip olduğu sonucuna ulaşılmışsa da bazı tarihçiler bu oranın %30 olduğunu iddia etmektedirler. Abhazlar’ın kendilerine ait ulusal dini de 80’lerden sonra geri dönüş yaşayarak bazı Abhazlar arasında yaygınlaşmıştır. Yahudi, pagan ve ateist azınlıklar da bölgede yaşamaktadır. Ülke muhafazakar ve geleneksel bir yapıya sahiptir.

Abhazya Başkenti Neresidir?

Abhazya başkenti Sohum’dur. Osmanlı dönemindeki ismi Sohumkale’dir. Liman kenti olan Sohum Sovyet döneminde dinlenme ve eğlenme merkeziydi. Plajlara, otellere ve kaplıcalara sahipti. 92-93 savaşından sonra Abhazya Cumhuriyeti’nin başkenti oldu.

Savaş nedeniyle özellikle Gürcü kesimden büyük insan kaybı yaşandı ve etnik bakımdan çeşitlilik gösteren yapısı değişti. Parklarıyla, sahilleriyle çok önemli bir turizm merkezi olan Sohum’un az olan nüfusu yaz aylarında ikiye ve üçe katlanmaktadır. Soçi şehrine demiryolu ile demiryolu bağlantısı vardır. Ayrıca Sohum Dranda Havaalanı’nından yerel uçuşlar yapılabilmektedir.

Abhazya Turistik Yerler

Abhazya Turistik Yerler

Abhazya gezilecek yerler açısından çok zengin ve farklı alternatiflere sahiptir. Karadeniz’e kıyısı olan Kafkasya dağlarının eteğinde kurulmuş Abhazya dağlık bölgeler hariç ılıman iklime sahiptir ve en fazla turisti yazın alır. Gezilecek belli başlı Abhazya turistik yerler şöyle sıralanabilir.

  • Sohum Botanik Parkı: İlk olarak hasta askerleri iyileştirecek bitkileri yetiştirmek için oluşturulan bu park, Osmanlı-Rus savaşında tahrip edilince tekrar düzenlenerek Sohum Botanik Parkı adını almıştır.
    Güney Doğu Asya, Güney ve Kuzey Ameriika, Akdeniz ve Avustralya olmak üzere dünyanın çeşitli köşelerinden getirilmiş 5000’e yakın bitki türüyle dünyada benzerine az rastlanabilecek botanik parkları arasına girmiştir.
  • Sohum Sahili
  • Sohum Deniz Feneri
  • Ayrıca başkent Sohum Halk Müziği Orkestraları Ulusal Festivali ve Rusya tarafından da desteklenen Uluslar arası Satranç Festivali gibi önemli festivallere ev sahipliği yapmaktadır.
  • Pitsunda: Pitsunda şehri çok sayıda plaja ve otele ev sahipliği yapmaktadır. Pitsunda kilisesi ise uluslar arası camiada tanınmış önemli yapılardan biridir.
    Dünyadaki en büyük kilise orglarından birine sahip olan kilise akustiği sayesinde müzik konserlerine ev sahipliği yapmaktadır.
  • Novi Afon Manastırı: 1874 yılında Yunanlı rahipler tarafından inşaatına başlanmış olan manastır şaraphane ve zeytinliğe de sahiptir. Kültür Mirası Anıtı Statüsü verilmiştir.
  • Anakopya Kalesi: Novi Afon Manastırı’nın yanında bulunan bu kale M.Ö 2. yy’da inşa edilmiş olup 2008 tarihinde ise restore edilmiştir. Seyir yeri olarak düzenlenen gözetleme kulesinden harikulade manzara seyredilebilir.
  • Novy Afon parkı, Novi Afon mağarası(dünyanın en geniş ve derin mağaralarından biridir), Simon Zealot kilisesi de Novi Afon’da diğer görülmesi gereken yerler arasında sıralanabilir.
  • Ritsa Gölü ve Milli Parkı: Göl ve çevresindeki doğal yaşamı korumak için çeşitli tedbirler alınmış, Karadeniz kıyılarından göle ulaşım sağlanmıştır. Gölün çevresindeki şelaleler, Yupshara kanyonu ve Küçük Ritsa da Abhazya turistik yerler listesindedir.
  • Bakire’nin Gözyaşları Şelalesi: Şelale Ritsa gölüne giderken ulaşılabilen ancak ulaşımı zor olan bir yerdedir. Dökülen sulara “bakirenin gözyaşları” ismi verilmiştir.
  • Gagra’da görülen yarı tropikal iklim onu turistler için ideal bir gezi rotası haline getirmiştir. 1901’de tasarlanan Gagra sahil parkı çınar ağaçlarının yanı sıra mercan ağacı, manolya, zakkum, sekoya, okaliptüs, tüylü Japon akçaağacı gibi egzotik türlere de rastlanır. 400 tür bitki çeşidi vardır.
  • Abaata Hisarı, Tsandrypsh Bazilikası da Gagra’da bulunan görülmesi gereken tarihi yapılar arasındadır.
  • 10.yy’da Abhaz Kralı 3.Leon tarafından inşa ettirilen Mokva kilisesi Abhazya’nın diğer yapılarında görülmeyen bir mimariye sahiptir. Oçamçira ili sınırları içindedir.

Abhazya Ekonomisi

Abhazya’yı tanıyan bir ülke olarak Rusya’nın Abhazya ile derin ticari ilişkileri mevcuttur. İki ülke de Avrasya Gümrük Birliği’ne üye olduğu için ticari ilişkilerinde gümrük birliğinin olanaklarından faydalanmaktadır.

En çok ticaret Rusya’nın ardından (%64), Türkiye ile yapılmaktadır. Diğer ticaret yaptığı ülkeler Baltık ülkeleri, Moldovya, Almanya, Ukrayna ve Çin’dir. Bağımsız Devletler Topluluğu’nun Rusya dışındaki üyeleri ülkeye ekonomik yaptırımlar uygulamaktadır.

Abhazya ekonomisi büyük oranda turizme bağlıdır, her yıl bir milyona yakın turist Abhazya’ya gelmektedir. Turistlerin çoğunu kısa süre için vize istemediğinden dolayı Ruslar oluşturmaktadır. Bunun dışında şarap ve mandalina ile fındık başta olma üzere meyve ihraç etmektedir.

Ayrıca çay ve tütün de yetiştirilmektedir. Bunun dışında ekonomik faaliyet olarak kömür madenciliği de yapılmaktadır. Mermer işlemeciliği ve ağaç ürünleri sektörü de gelişmiştir. Ülkede bölgeler arasında sosyoekonomik farklılıklar henüz dengelenmemiştir.

Abhazya Para Birimi

Abhazya Para Birimi

Abhazya para birimi Abhazya Apsarısı’dır. Ayrıca Rus Rublesi de kullanmaktadır. Ancak ekonomik ilişkilerde genelde tercih edilen para birimi Rubledir.

Abhazya apsarısı gümüş ve altından yapılmıştır. 10 apsar gümüşten, 25 ve 50 apsar altından yapılmıştır ve Abhazya Bankası tarafından genelde koleksiyoncular için üretilir.

Bu paralar Ülkenin ulusal kahramanları ve ünlü şahsiyetleri ile Abhaz Ulusal Savaşı sikke serilerinden oluşur. Abhaz Cumhuriyeti’nde kullanılan ruble ise 2021 Ocak itibariyle 0.095 Türk lirasına eşittir. Abhazya Kuzey Osetya ile beraber Rus rublesini kullanan ülkelerden biridir.

Gürcistan’dan Abhazya’ya Geçiş

Gürcistan’dan Abhazya’ya geçiş İnguri sınır kapısından gerçekleşmektedir. Giriş İnguri sınır kapısının üzerindedir ve Zugdid şehrine çok yakındır. Ancak Gürcistan Abhazya sınır kapısı siyasi gerilimler nedeniyle zaman zaman kapanmaktadır.

Ulaşım genelde Rusya’daki Soçi şehri üzerinden aktarmalı olarak yapılmaktadır. Deniz yolculuğuyla Trabzon Limanı üzerinden Soçi’ye giderek toplu taşıma araçlarıyla Psov sınır kapısından yapılabilir.

Hava yolculuğu da İstanbul’dan Soçi’ye oradan aktarmalı olarak Sohum’a giderek yapılabilir. Ancak bunun için Rusya’dan geçiş yapılacağı için Abhazya vizesinin yanı sıra Rusya’dan çift girişli vize almak gereklidir. Rusya’dan vize alınırken Abhazya’ya geçileceği de bildirilmelidir.

Ülkenin vizesine Abhazya Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Hizmetleri üzerinden internet üzerinden başvurulabilmektedir.

Türkiye’deki Ünlü Abhazlar

Osmanlı-Rus savaşlarında Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan Abazalar, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan bir azınlık haline gelmesine yol açtı.

Türkiye’deki ünlü Abhazlar Cem Özer, gazeteci Mustafa Akyol, boksör Melih Açba, devlet adamı Rauf Orbay, spiker Orhan Boran, eski Beşiktaş Başkanı Süleyman Seba, spor yazarı Şansal Büyüka ve gazeteci Taha Akyol olarak sıralanabilir.

Abhazya Devlet Başkanı

Abhazya Devlet Başkanı 23 Nisan 2020’den beri Aslan Bzhania’dır.

Paylaş: