Çekya Yemekleri

Çek Cumhuriyeti'nin Yemekleri: Çekya Yemekleri ve Mutfak Kültürü

Çekya mutfağı, Çek Cumhuriyeti kökenli insanlar tarafından geliştirilen pişirme tarzıdır. Çek mutfağı birçok ülkenin ve ulusların mutfağından etkilenmiş ancak Orta Avrupa’da popüler olan kek ve hamur işlerinin çoğu Çek topraklarında ortaya çıkmıştır.

Çekya yemekleri , geleneksel çorba çeşitleri ardından ana yemek ardından tatlı veya komposto olarak servis edilmektedir.

Çek Mutfağının tarihi, 6. yüzyılda meydana gelen Slav yerleşimine kadar uzanmaktadır. Çekya’nın yemek kültürünün 1200 yıldan daha uzun bir süre önce başladığına ve geleneksel mutfak ritüellerine derinden kök saldığına inanılımaktadır.

Çağdaş Çek mutfağı önceki dönemlere göre ete dayalıdır. Çek Cumhuriyeti’nin mevcut çiftlik eti bolluğu bölge mutfağındaki varlığını zenginleştirmiştir. Çekya’da et genellikle hafta sonları olmak üzere haftada bir kez tüketilmektedir.

Çek Cumhuriyeti mutfağı, çağlar öncesi itibariyle bu yazıda detaylı şekilde incelenecektir.

Çek Cumhuriyeti Önemli Yemekleri ve Yaygın Gıda Maddeleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti yemeklerinde en yaygın tüketilen gıda maddeleri aşağıda listelenmiştir.

  • Dana eti
  • Patates
  • Krema
  • Süt
  • Domuz eti
  • Yumurta
  • Kök sebzeleri
  • Soğan
  • Sarımsak
  • Domates
  • Tavuk
  • Kaz
  • Ördek

Çek Cumhuriyeti’ın Geleneksel Yemekleri Nelerdir?

Geleneksel Çek Cumhuriyeti yemekleri aşağıda listelenmiştir.

  • Marine edilmiş sığır eti filetosu
  • Kavrulmuş domuz eti
  • Sarımsak çorbası
  • Dana etli domates çorbası
  • Burger
  • Moravya serçesi yemeği
  • Gulaş domuz güveci
  • Tütsülenmiş domuz füme
  • Sekaná pečeně köftesi
  • Şinitzel

Çek Cumhuriyeti’ın Yöresel Yemekleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nin yöresel yemeklerinden Gulaş etli güveci Prag ve Bohemya bölgesine ait yöresel yemeğidir. Stramberska kurabiyesi, Çek Cumhuriyeti’nin Moravya bölgesine aittir. Koradji ve Parek v rohliku sosli ekmekleri, Güney Bohemya bölgesinin geleneksel yiyecekleridir. Knedliky Meyve Köfteleri ise Çek Cumhuriyeti’nin en büyük 3. bölgesi olan Plzen bölgesine aittir.

Çek Cumhuriyeti’nin üç yöresel yemeğinin tarifleri aşağıda verilmiştir.

  • Gulaş etli güveci: Bol soğanlı domuz güveci yapılırken ilk olarak etin 5 dakika kızartılması gerekmektedir. Gerekli diğer malzemeler arasında olan soğanı yumuşayana kadar 5 ile 10 dakika arasında pişirildikten sonra un, salça, kırmızı biber, sarımsak ve marjoram kekiğinin eklenmesi, malzemeler ile 5 dakika pişirildikten sonra önceden kızartılmış etler, tuz ve karabiber eklenip 1 saat pişirildikten sonra et yumuşayıncaya kadar kadar 30 dakika daha kaynatmaya devam edilmesi gerekmektedir. Güveci hazır olduktan sonra garnitür ve Çek köftesi veya ekmeği ile servis edilmektedir.
  • Knedliky meyve topları: Ana yemek veya tatlı olarak servis edilen Knedliky Meyve Topları 50 dakika ile 1 saat arasında hazırlanmaktadır. Knedliky yapmak için ilk olarak ılık sütün içerisine şeker ve maya eklenip 15 dakika mayalanmaya bırakılması, daha sonra bir kabın içerisine yumurta, bir tutam tuz, un ve mayalamaya bırakılmış hamurun eklenmesi, yoğurulduktan sonra hamurun içerisine yaban mersini reçelini konup top haline getirilmesi ve fırına atılması gerekmektedir. Hazır olan meyve topları, çiftçi peyniri ve pudra şekeri serpilip üzerlerine eritilmiş tereyağı dökülerek servis edilmektedir.
  • Parek v rohliku: 1972 tarihinden beri satıldığı söylenen Çek sosislisi (Parek V Rohliku), Güney Bohemya’nın popüler ve geleneksel sokak yemeğidir. Parek V Rohliku yapmak için haşlanmış veya ızgarada pişirilmiş uzun sosisler, rulo veya baget ekmeklerin içerisine soslu ve sade olarak yerleştirilmektedir.

Çekya Yemekleri Hakkında Yazılan Kitaplar Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti yemekleri hakkında yazılan kitaplar aşağıda listelenmiştir.

  • Çek Mutfağı, Geleneksel Çek Mutfağının Yemek Kitabı
  • Çekoslovak Yemek Kitabı
  • Çek Yemek Kitabı, Yemek Tarifleri ve Hikayeler Cilt 1e
  • Çek mutfağı
  • Çek ve Slovak Yemekleri
  • Çek yemeklerinin en iyisi
  • Çek Tarifleri, Gerçek bir Çek Büyükannesinden en iyi Çek Tariflerinden 48’i, Otantik Çek
  • Kapsamlı bir Çek Yemek Kitabı
  • Aziz Çek Tarifleri
  • Slovak Yemek Tarifleri
  • Çek Mutfağı- Doğal Olarak Doyurucu ve Lezzetli
  • Eski Prag Yemek Kitabı

En Ünlü Çekya Tatlıları Hangileridir?

En ünlü Çekya tatlıları aşağıda listelenmiştir.

  • Mazanec ekmek tatlısı
  • Livance tatlı gözlemesi
  • Buchty tatlısı
  • Vánoční cukrov kurabiyesi
  • Pernik kurabiyesi
  • Mişa dondurması
  • Koláče pastası
  • Ovocné knedlíky tatlısı
  • Bublanina keki
  • Knedlíky meyve topları

Mazanec

Tarif geçmişi 15. yüzyıla kadar uzanan Mazanec ekmeği, geleneksel olarak özellikle Kutsal Cumartesi için hazırlanan doyurucu bir tatlıdır. Mazanec ekmek tatlısı kuru üzüm, limon kabuğu rendesi ve rom ile zenginleştirilmiş tatlı çörek benzeri bir hamurla hazırlanan geleneksel bir tatlı Paskalya ekmeğidir. Üzerine badem serpilen Mazanec, büyük ve yuvarlak somunlar halinde pişirilmektedir.

Lívance

Lívance gözlemesi, geleneksel Çek gözlemesidir. Lívance, genellikle küçük boyutlu, açık kahverengi ve gevrek yapıya sahiptir. Çekler Lívance gözlemesini üzerine pudra şekeri serperek veya çeşitli meyve reçelleri ile süsleyerek servis etmeyi tercih etmektedir.

Buchty

Buchty, çeşitli tatlı malzemelerle doldurulmuş geleneksel Çek çöreğidir. Buchty çöreği bazen vanilya veya narenciye aromalı tereyağlı hamurlardan yapılmaktadır. Küçük ve yuvarlak Buchty çöreği reçellerle doldurulmaktadır.

Vánoční Cukroví

Vánoční Cukroví kurabiyesi Noel’de servis edilen geleneksel Çek tatlıları arasındadır. Vánoční Cukroví kurabiyelerinin yapımında kullanılan en yaygın malzemeler; öğütülmüş veya bütün fındık, beyaz ve siyah çikolata, badem ezmesi, vanilya, bal, hindistan cevizi, farklı reçeller veya romdur. Vánoční Cukroví kurabiyeleri genellikle birden fazla çeşitte ve sayıda pişirilmektedir.

Pernik

Çek Cumhuriyeti’nde genellikle farklı şekillerde kesilen Pernik çikolata, yoğurt, dilimlenmiş badem ve şeker ile süslenerek veya sadece pudra şekeri serpilerek servis edilmektedir.

Miša

Miša, krema ve lor peyniri ile yapılan çikolata kaplı Çek dondurmasıdır. Günümüzde Miša, çilek veya kayısı aromalı diğer çeşitlerde üretilmektedir. Çek Cumhuriyeti’nin popüler lezzeti Miša, Çekya’daki insanların %97’si tarafından bilinmektedir.

Koláče

Koláče, geleneksel olarak erik reçeli, peynir veya haşhaş tohumu ile servis edilen pastadır. 1700’lerde Çek Cumhuriyeti’nde ortaya çıkmıştır. Genellikle kayısı, yaban mersini, kiraz, limon, ananas veya kuru üzüm gibi meyveleri içermektedir.

Ovocné Knedlíky

Ovocné Knedlíky meyve topları, Çekya genelinde çok çeşitte ortaya çıkmıştır. Mayalı, patatesli hamurdan veya buğday unu ve taze lor peyniri karışımından yapılmaktadır. Ovocné Knedlíky en yaygın seçenekleri hafif şekerli kayısı, çilek, yaban mersini veya eriktir. Knedlíky kaynar suda kısa sürede pişirilmekte ve eritilmiş tereyağına bulanmakta ve üzerine şeker ve ufalanmış lor peyniri serpilmektedir.

Bublanina

Çek Cumhuriyeti’nin en ünlü tatlılardan biri olan Bublanina, yumurta, tereyağı, şeker, un ve kiraz, çilek, yaban mersini, kayısı, kokulu erik ve armut gibi çeşitli meyvelerle hazırlanan hafif bir pandispanya kekidir. Vanilya veya limon kabuğu rendesi ile hafifçe tatlandırılan Bublanina, üzerine pudra şekeri serpilerek servis edilmektedir.

Knedlíky

Knedlíky, çeşitli malzemelerle hazırlanan geleneksel tuzlu veya tatlı hamur toplarıdır. Tatlı çeşitleri meyve ile doldurulup tatlı olarak servis edilirken, tuzlu hamur işi genellikle rulo şeklinde hazırlanmaktadır. Haşlanarak veya buharda pişirilen Knedliky, dilimlenerek servis edilmektedir.

Çek Cumhuriyeti’ın Meşhur Yemekleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyetinin meşhur yemekleri aşağıda listelenmiştir.

  • Vepřo knedlo zelo yemeği
  • Moravský vrabec yemeği
  • Svíčková na smetaně yemeği
  • Koprová omáčka yemeği
  • Rajská omáčka yemeği
  • Smazený Řízek yemeği
  • Smazený sýr yemeği
  • Smažené tvarůžky yemeği
  • Czech guláš yemeği
  • Pečená kachna se zelím yemeği
  • Sekana köftesi
  • Bramboráki krebi
  • Gulaş etli güveci
  • Tatarak
  • Česnečka sarımsak çorbası
  • Kulajda çorbası
  • Zelňačka çorbası
  • Šišky s mákem yemeği
  • Kynuté knedlíky s ovocem
  • Žemlovka ekmeği
  • Ütopenci turşusu

Çek Cumhuriyeti Yemek Fiyatları Nasıldır?

Çek Cumhuriyeti’nde yemek fiyatları aşağıda listelenmiştir.

  • Ucuz bir restoranda bir kişilik yemek 5.82 Euro’dur.
  • İyi bir restoranda bir kişilik yemek 29.11 Euro’dur.
  • Mc Donalds’da ucuz bir menü 5.95 Euro’dur.
  • Bir kişilik klasik etli Çek yemeği 5.4 Euro’dur.
  • Çörek 1.5 Euro’dur.
  • Bir kişilik yemek ve tatlı 15 Euro’dur.
  • Bira 1.3 Euro’dur.
  • Kutu içecek 1.25 Euro’dur.
  • Starbucks’da bir adet kahve 3.3 Euro’dur.
  • Bir şişe su 0.95 Euro’dur.

Çek Cumhuriyeti’nde yemekler Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla ortalama fiyat aralığındadır. Çekya fiyatlar, Çek Cumhuriyeti’nin para birimi olan Çek Korunası ile ödenmektedir.

Çek Cumhuriyeti’nin En Sevilen Yemekleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nin en sevilen yemekleri aşağıda listelenmiştir.

  • Trdelnik sokak tatlısı
  • Plnena paprika yemeği
  • Gulas domuz güveci
  • Smazeny kızartması
  • Svickova yemeği
  • Rizek yemeği
  • Pecena kachna yemeği
  • Knedliky yemeği
  • Rajska omacka yemeği
  • Medovnik keki
  • Smazene zampiony kızartması
  • Langose

Çek Cumhuriyeti’nde Kahvaltıda Ne Yenir?

Çek Cumhuriyeti’nde kahvaltıda ne yendiği aşağıda listelenmiştir.

  • Reçelli çörek
  • Elmalı turta
  • Mayalı kek
  • Kolache çöreği
  • Soslu sosis
  • Krupicová kaše pudingi
  • Houska ekmeği
  • Sebze garnitür
  • Omlet
  • Smaženice omleti
  • Yulaf ezmesi
  • Kahve veya çay

Çek Cumhuriyeti’nde iyi bir kahvaltı etmek isteyen kişilerin Prag kahvaltı mekanları arasında popüler olan Bistro Monk’a gitmesi önerilmektedir.

Çek Cumhuriyeti’nde Akşam Yemeğinde Ne Yenir?

Çek Cumhuriyeti’nde akşam yemeklerinde ne yendiği aşağıda listelenmiştir.

  • Plnena paprika
  • Gulas
  • Smazeny
  • Svickova
  • Rizek
  • Pecena kachna
  • Rajska omacka
  • Smazene zampiony
  • Langose
  • Vepřo knedlo zelo
  • Moravský vrabec
  • Koprová omáčka
  • Smazené tvarůžky
  • Sekana
  • Tartarak
  • Česnečka
  • Kulajda
  • Zelňačka

Özel Günlerde Çek Cumhuriyeti Mutfağında Neler Pişer?

Çek Cumhuriyeti’nde Noel, 24 Aralık Noel Arifesinde, özel Noel menüleri ile kutlanmaktadır. Çekler gün batımında, Noel yemeği için masanın etrafında toplanıp Noel kutlaması için yemeğe oturmaktadır.

Çek Cumhuriyeti’nde Noel kutlaması için yapılan yemekler aşağıda listelenmiştir.

  • Rybi polévka çorbası
  • Český kapr
  • Bramborový salatası
  • Vánočka ekmeği
  • V ánoční kurabiyeleri
  • Houbová kuba
  • Zelná çorbası
  • Smear pastası

Çek Cumhuriyeti için Paskalya, dini bir kutlamanın yanı sıra komünist yönetim sırasında baharın gelişi kutlaması olarak değiştirip, günümüzde hem dini hem de baharın gelişi olarak kutlanmaktadır. Çek Cumhuriyeti’nde Paskalya altı gün sürmektedir. Paskalya kutlamaları için özel menüler hazırlanmaktadır.

Çek Cumhuriyeti’nde Paskalya kutlaması için yapılan yemekler aşağıda listelenmiştir.

  • Kuzu eti
  • beránek pastası
  • Mazanec Paskalya böreği
  • Smear pastası
  • Jidáše tatlısı
  • Scholdra yemeği
  • Plecovník ekmeği

Çek Cumhuriyeti Yemek Kültürü Tarihe Göre Nasıl Şekillenmiştir?

Çek Mutfağının tarihi, 6. yüzyılda meydana gelen Slav yerleşimine kadar uzanmaktadır. Çek Cumhuriyeti’nin yemek kültürünün 1200 yıldan daha uzun bir süre önce başladığına ve geleneksel mutfak ritüellerine derinden kök saldığına inanılmaktadır.

Çeklerin yemek hazırlama ve yeme biçimleri üzerinde dinin etkisi olmuştur. Çek Cumhuriyeti nüfusunun neredeyse %80’i Hristiyandır ve bu nedenle Paskalya ve Noel’in önemi yemeklerde kendini göstermektedir.

Çek mutfağındaki tatlılar ve yemekler özellikle Slovakya, Alman, Avusturya ve Macar yemeklerini etkilemektedir.

Çek Yemekleri ve Tarifleri

Çek Cumhuriyeti’nin yemek tarifleri aşağıda verilecektir.

Tarifleri verilecek Çek yemekler aşağıda listelenmiştir.

  • Bramboracky pankekleri
  • Ev yapımı acılı ekşili çorba
  • Knedliky lahana turşulu Çek böreği
  • Çek doldurulmuş yeşil biber yemeği

Bramboracky (Czech Savory Potato Pancakes)

Bramboracky yapmak için rendelenmiş patates üzerine ezilmiş sarımsak, tuz, karabiber, kimyon ve marjoram kekiği eklenip karıştırılmaktadır. Karışımın içine yumurta kırılıp, çırpıldıktan sonra kızgın yağda 3 ile 5 dakika arasından kızartılmaktadır. Hazırlanan krepler genellikle jambon, domuz pastırması veya peynir ile servis edilmektedir.

Ev Yapımı Acılı Ekşi Çorba

Acılı ekşili çorba yapmak için tavuk suyunun içerisinden sarımsak, soya sosu, tavuk, mantar ve sirke eklenip kaynatılmaktadır. Kaynatılmaya başlanan çorbanın içerisine nişasta konup karıştırılması ve üzerine çırpılmış yumurtanın yavaş yavaş eklenmesi gerekmektedir. Kaynamaya başlayan çorbanın içerisine yeşil soğan ve susam eklenip pişirilmekte ve acılı ekşili çorba sıcak servis edilmektedir.

Knedliky - Lahana Turşulu Çek Böreği (Zeli)

Knedliky yapmak için ilk olarak un, kabartma tozu, tuz ve şekerin karıştırılıp üzerine yumurta, ekmek ve 1 su bardağı sütün dökülmesi gerekmektedir. Hamur hazır olduğunda somun şekli verilip, 45 dakika kaynar suda pişirilmekte ve bu sırada Knedliky yanına sos için gereken pastırma kızartılmakta, lahana turşusu, tuz, karabiber, mısır nişastası ve kimyon ile pişirilmektedir. Somun dilimlenip sos ve lahana turşusu ile servis edilmektedir.

Çek Doldurulmuş Yeşil Biber

Çek Cumhuriyeti doldurulmuş yeşil biber yemeği yapmak için ilk olarak kıyma hazırlanmaktadır. Kıymayı hazırlamak için soğan, pirinç, yumurta, maydanoz, tuz, biber ve kıymanın karıştırılması gerekmektedir. Hazırlanmış kıyma biberlere doldurulup, fırın tepsisine dizildikten sonra tepsiye domates, soğan, karabiber, yenibahar meyveleri, öğütülmüş yenibahar, kekik, mercanköşk, tuz ve su koyulu önceden ısıtılmış fırında 1 ile 2 saat arasında pişirilmektedir.

Türkiye Çek Cumhuriyeti Ortak Yemekleri Nelerdir?

Türkiye ile Çek Cumhuriyeti’nin ortak yemekleri aşağıda listelenmiştir.

  • Çek Cumhuriyeti’nin, Çek doldurulmuş yeşil biber yemeği ve Türkiye’nin Biber dolması yemeği birbirinebenzemektedir.
  • Çek Cumhuriyeti’nde Knedliky hamur işi, Türkiye’deki mantıya benzemektedir. Mantı, kıyma ile doldurulmuş küçük hamur parçalarının suda haşlarak hazırlandığı yemek, Knedliky ise meyve ile doldurulmuş büyük hamur parçalarının suda haşlandığı tatlıdır.
  • Çek Cumhuriyeti’nde Langose ile Türkiye’deki Pişi birbirine benzemektedir. Pişi, tuzlu küçük hamurun elle yayvanlaştırak kızartıldığı bir hamur işi, Langose ise tuzlu büyük hamurun yayvanlaştırılarak kızartıldığı, üzerine kaşar ve domatesli sos ile servis edildiği hamur işidir.

Çek mutfağı ve Türk mutfağı birebir aynı yemeklere sahip olmasa da benzer yemeklere sahiptir. Diplomatik olarak Çek Cumhuriyeti Türkiye ilişkileri yemek kültürü bakımından yakınlık göstermektedir. Çek Cumhuriyeti tarihi yemek çeşitliliği bakımdan oldukça zengindir.

Çek Cumhuriyeti’de Gastronomi Turizmi İçin Gidilmesi Gereken Yerler Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nde gastronomi turizmi için gidilmesi gereken yerler aşağıda listelenmiştir.

  • Prag
  • Mladá Boleslav
  • Brünn
  • Ostrava
  • Pilsen
  • České Budějovice
  • Havířov
  • Kladno
  • Karviná
  • Opava
  • Frýdek-Místek

Çek Cumhuriyeti’nin başkenti olan Prag, gastronomi turizmi için Çekya’da gidilmesi gereken en önemli şehirlerdendir. Gastronomi turizmi için Prag’a gitmek ve Prag vizesi almak isteyen kişiler, Çek Cumhuriyeti turistik vize başvurusu yapması gerekmektedir.

Paylaş: