Çekya Coğrafyası

Çek Cumhuriyeti Coğrafyası ve Çek Cumhuriyeti Coğrafya Bilgisi

Çek Cumhuriyeti, Orta Avrupa’da yer alan neredeyse tamamen dağlarla çevrili denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Çek Cumhuriyeti; Almanya, Polonya, Avusturya ve Slovakya ile sınır komşusudur. Çekya, sırasıyla Prag, Brno ve Ostrava, Bohemya, Moravya ve Silezya’nın tarihi bölgelerini birleştirir. Prag, Çek Cumhuriyeti’nin başkenti ve ülkenin en büyük şehridir. Çek Cumhuriyeti’nde çoğu yerleşim yeri küçüktür.

Çek Cumhuriyeti’nin kuzeyinde Krkonose Dağları ile ülkenin en yüksek noktası olan Snezka Dağını içeren Südetler, güneydoğusunda Karpat Dağları ve güneybatısında Sumava Dağları bulunmaktadır.

Çek Cumhuriyeti toplam 78.864 kilometrekare alanı kaplamakta olup arazisi tipik olarak geniş, inişli çıkışlı ovalarla engebelidir. Çekya’nın ana coğrafi bölümleri batıda Bohemya, doğuda ise Moravya olarak ayrılmaktadır. Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’ı da kapsayan Bohemya Bölgesi alçak dağlarla çevrili engebeli düzlükler, tepeler ve platolardan oluşurken; Moravya Bölgesi daha düz olma eğilimindedir.

Çekya, Avrupa’nın en eski ve en önemli karayollarından bazılarının üzerinde stratejik bir konuma sahiptir. Çek Cumhuriyeti, 48° ve 51° kuzey enlemleri ile 12° ve 19° doğu boylamları arasında yer almaktadır.

Çekya Ülkesi Nerededir?

Çek Cumhuriyeti ya da kısa adı ile Çekya, Orta Avrupa’da bulunan, karalar ile çevrili ve denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Eski adı ile Bohemya olarak da anılan Çek Cumhuriyeti; Bohemya, Moravya ve Silezya gibi tarihi ülkelerin topraklarında kurulmuştur.

Çek Cumhuriyeti; Baltık Denizi’ne 310 kilometre, Adriyatik Denizine 330 kilometre ve Kuzey Denizine 380 kilometre uzaklıktadır. Çek Cumhuriyeti’ne en yakın sahil 310 kilometre uzaklıkta Polonya’nın Baltık Denizi kıyısındaki şehri Szczecin’dir.

Çekya; güneyde Avusturya, batıda Almanya, kuzeydoğuda Polonya ve doğuda Slovakya ile komşudur. Çek Cumhuriyeti’nin toplam sınır uzunluğu 2.290 kilometredir. Çekya ya da eski adı ile Bohemya olarak da bilinen Çek Cumhuriyeti 48° ve 51° kuzey enlemleri ile 12° ve 19° doğu boylamları arasında yer almaktadır.

Çek Cumhuriyeti Coğrafi Konumu Nedir?

Çek Cumhuriyeti 48° ve 51° kuzey enlemleri ile 12° ve 19° doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Çekya’nın en kuzey noktası Sluknov yakınlarındaki Lobendava, en güney noktası Vyssi Brod, en batı noktası As yakınlarındaki Krasna ve en doğu noktası Frydek-Mistek yakınında Bukovec’tir.

Çek Cumhuriyeti Yüzölçümü Nedir?

Çek Cumhuriyeti’nin yüzölçümü 78.865 kilometrekaredir. Çek Cumhuriyeti, yüzölçümü bakımından dünyada 118. sırada yer almaktadır. Çek Cumhuriyeti’nin sadece %2,05’i sulardan oluşmakta olup ülkenin geri kalan %97,95’i karadır. Çekya’nın topraklarının yaklaşık %41’i tarım arazisidir. Çek Cumhuriyeti’nin %33’ünü kaplayan orman alanının 2.637 milyon hektar olduğu ve Avrupa’nın toplam orman alanının yaklaşık %2’sini oluşturduğu bilinmektedir.

Çek Cumhuriyeti’nin Komşuları Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nin komşuları; güneyde Avusturya, batıda Almanya, kuzeydoğuda Polonya ve doğuda Slovakya’dır. Toplam sınır uzunluğu 2.290 kilometre olan Çek Cumhuriyeti’nin Almanya ile sınırı 810 kilometre, Polonya ile sınırı 762 kilometre, Avusturya ile sınırı 466 kilometre ve Slovakya ile sınırı 252 kilometredir.

Çek Cumhuriyeti Bölgeleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nin bölgeleri aşağıda listelenmiştir.

  • Karlovy Vary Bölgesi
  • Liberec Bölgesi
  • Moravya - Silezya Bölgesi
  • Pardubice Bölgesi
  • Ústí Bölgesi
  • Vysočina Bölgesi
  • Zlín Bölgesi
  • Güney Bohemya Bölgesi
  • Hradec Králové Bölgesi
  • Olomouc Bölgesi
  • Plzeň Bölgesi
  • Orta Bohemya Bölgesi
  • Güney Moravya Bölgesi

Çek Cumhuriyeti Şehirleri Hangileridir?

Çek Cumhuriyeti’nin en büyük şehirleri aşağıda listelenmiştir.

  • Prag: Çek Cumhuriyeti’nin başkenti ve en büyük şehridir. Çek Cumhuriyeti’nin en önemli turizm kaynağı olan Vltava Nehri üzerinde yer alan Prag’ın metropol bölgesinin 2.7 milyon nüfusa sahip olduğu tahmin edilmektedir.
  • Brno: Çek Cumhuriyeti’nin Güney Moravya Bölgesi’nde bulunan Brno, Çek Cumhuriyeti’nin başkent Prag’dan sonra ikinci en büyük şehridir. Svitava ve Svratka nehirlerinin birleştiği yerde bulunan Brno, yaklaşık 380.000 nüfusa sahiptir.
  • Ostrava: Çek Cumhuriyeti’nin kuzey doğusunda bulunan Ostrava, Moravya-Silezya Bölgesi’nin başkentidir. Yaklaşık 285.000 nüfusu vardır. Oder, Opava, Ostravice ve Lučina olmak üzere dört nehrin birleştiği noktada Polonya sınırından 15 km uzaklıkta yer alan Ostrava, hem nüfus hem de yüzölçümü bakımından Çek Cumhuriyeti’nin üçüncü büyük şehridir.
  • Plzeň: Plzeň, 175.000 nüfusu ile Çek Cumhuriyeti’nin dördüncü en kalabalık şehridir. Plzeň, 1842’de Bavyeralı bira üreticisi Josef Groll tarafından şehirde yaratılan Pilsner birası ile dünya çapında tanınmaktadır.
  • Liberec: Lusatian Neisse nehri üzerinde bulunan ve 104.000 bin kişiye ev sahipliği yapan Liberec, Çek Cumhuriyeti’nin en büyük beşinci şehridir. Liberec şehir merkezi kentsel anıt bölgesi olarak kanunla korunmaktadır. Bir zamanlar gelişen bir tekstil endüstrisine ev sahipliği yapan Liberec, “Bohemya’nın Manchester’ı” olarak da bilinmektedir.
  • Olomouc: Çek Cumhuriyeti’nin doğusunda yer alan Olomouc, Morava Nehri üzerinde bulunmaktadır. Olomouc Bölgesi’nin idari merkezi ve Çek Cumhuriyeti’nin altıncı büyük şehri olan Olomouc’un şehir merkezi, kentsel anıt koruma alanı olarak kanunla korunmaktadır. Olomouc’ta bulunan Kutsal Üçlü Sütun, 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesine alınmıştır.
  • Ústí nad Labem: Ústí Bölgesi’nde bulunan Ústí nad Labem, yaklaşık 92 bin nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Ústí nad Labem, önemli bir sanayi merkezi ve aktif bir nehir limanı olmasının yanı sıra önemli bir demir yolu kavşağıdır.
  • České Budějovice: Çek Cumhuriyeti’nin Güney Bohemya Bölgesi’nde bulunan České Budějovice, bölgenin siyasi ve ticari başkenti olup Roma Katolik Piskoposluğu, Güney Bohemya Üniversitesi ve Bilimler Akademisi’nin merkezidir. České Budějovice, Budweiser Budvar Bira Fabrikası ile ünlüdür. Tarihi şehir merkezi iyi korunmuştur ve bir kentsel anıt rezervi olarak kanunla korunmaktadır.
  • Hradec Králové: Hradec Králové Bölgesi’nin başkenti olan Hradec Králové’nin yaklaşık 93 bin nüfusu vardır. Şehrin ekonomisi gıda işleme teknolojisi, fotokimyasal, elektronik üretim hizmetleri ve bilgi teknolojisine dayanmaktadır. İlk Bohemyalı bir piyano yapımcısı olan Antonín Petrof tarafından üretilen Petrof piyanolarının üretimi 155 yılı aşkın süredir Hradec Králové’de yapılmaktadır.
  • Pardubice: Çek Cumhuriyeti şehirleri haritasında Pardubice Bölgesinin başkenti olarak göze çarpan Pardubice, Prag’ın 96 kilometre doğusunda, Elbe Nehri üzerinde yer alan turnuvaları ve spor etkinlikleri ile ünlü bir şehirdir. Çek Altın Miğferi ya da Pardubice Altın Miğferi olarak bilinen motosiklet yarışları, 1929’dan beri Pardubice’de düzenlenmektedir.
  • Zlín: Dřevnice Nehri üzerinde yer alan Zlín, 1949’dan 1990’a kadar Gottwaldov olarak anılmıştır. Çek Cumhuriyeti’ndeki en büyük film yapım merkezlerinden biri olarak Zlín, Uluslararası Çocuk ve Gençlik Film Festivali’ne ev sahipliği yapmaktadır. 1894 yılında kurulan Bata Shoes, Zlín’in modern bir şehir olarak gelişimi üzerinde büyük etkiye sahiptir.
  • Havířov: II. Dünya Savaşı’ndan sonra bir kömür madenciliği kasabası olarak kurulan Havířov, Çek Cumhuriyeti’ndeki diğer şehirlere nisbeten genç bir şehirdir. Havířov, Moravya-Silezya Bölgesi’nde yaklaşık 70.000 nüfusa sahiptir.
  • Kladno: Çek Cumhuriyeti’nin Orta Bohemya Bölgesi’nde bulunan Kladno, başkent Prag’ın 25 kilometre kuzeybatısında yer alır ve Prag metropol bölgesinin bir parçasıdır. Bir sanayi şehri olan Kladno, Lego ve Dr. Oetker gibi uluslararası şirketlerin fabrikalarına ev sahipliği yapmaktadır.
  • Most: Ústí nad Labem Bölgesi’nde bulunan Most, Bohemya linyit madenciliği bölgesinde önemli bir endüstriyel demir yolu kavşağı olarak hizmet etmektedir. Most, komünist Çekoslovakya’daki en kirli kömür madenciliği şehirlerinden biri olarak kabul edilmiştir.
  • Opava: Moravya-Silezya Bölgesi’nde bulunan Opava, Silezya’nın tarihi merkezlerinden biridir. Opava, Çek Cumhuriyeti’nin en eski müzesi olan 1814 yılında kurulmuş Silezya Müzesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. Opava, Moravya-Silezya Bölgesinin başkenti Ostrava ile birlikte sanayi bölgesinin parçasıdır ve madencilik ekipmanı üretmektedir.
  • Karlovy Vary: Çek Cumhuriyeti şehirleri haritası incelendiğinde Karlovy Vary Bölgesi’nin başkenti olarak dikkat çeken Karlovy Vary, Çek Cumhuriyeti’nin en büyük kaplıca şehridir. Ohře ve Teplá nehirlerinin birleştiği yerde, Prag’ın yaklaşık 130 kilometre batısında yer alan Karlovy Vary, adını şehri kuran Kutsal Roma İmparatoru ve Bohemya Kralı IV. Charles’dan almıştır.

Çek Cumhuriyeti Başşehri Neresidir?

Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’dır. Çekya’nın Orta Bohemya Bölgesi’nde yer alan Prag’ın 1.3 milyon kişiye ev sahipliği yaptığı bilinmekle birlikte metropol bölgesinin 2.7 milyon nüfusa sahip olduğu tahmin edilmektedir. Avrupa Birliği’nin en büyük şehri 13. şehri olan Prag, Çekya’nın ve Orta Avrupa’nın siyasi, kültürel ve ekonomik merkezidir.

Çek Cumhuriyeti’nin Denize Kıyısı Var Mıdır?

Çek Cumhuriyeti’nin denize kıyısı bulunmamaktadır. Karalar ile çevrili bir ülke olan Çek Cumhuriyeti, Baltık Denizi’ne 310 kilometre, Adriyatik Denizine 330 kilometre ve Kuzey Denizine 380 kilometre uzaklıktadır.

Çek Cumhuriyeti Fiziki Haritası Nasıldır?

Çek Cumhuriyeti’ne geniş, inişli çıkışlı ovalar ile orta yükseklikteki dağların karakterize ettiği arazi hakimdir. Çekya’nın kuzeybatısında Ore Dağları, kuzeyinde Dev Dağlar olarak da bilinen Krkonose Dağları ile Kartal Dağları; güneydoğusunda Doğu Beskidler ve Karpat Dağları; güney ve güney batısında Sumava Dağları ülkeyi çevirmektedir. Çekya’nın batısında Çekçe’de Šumava ve Almanca’da Böhmerwald olarak da bilinen Bohem Ormanı yer almaktadır.

Çek Cumhuriyeti, Elbe ve Tuna nehirleri arasındaki havzada yer almaktadır. Elbe Nehri, Çekya’nın üzerinden geçmektedir. Vltava Nehri, 440 kilometre uzunluğu ile Çek Cumhuriyeti’nin en uzun nehridir. Çek Cumhuriyeti’nin doğusunu oluşturan Moravya Bölgesi, Morava Nehri ile Dyje Nehri’ne ev sahipliği yapmaktadır. Çekya’nın batısında alçak dağlarla çevrili engebeli düzlükler, tepeler ve platolardan oluşan Bohemya Bölgesi aynı zamanda ülkenin ormanlarına da ev sahipliği yapmaktadır.

Çek Cumhuriyeti’nde Bulunan Dağlar Hangileridir?

Çek Cumhuriyeti’nde bulunan dağlar aşağıda listelenmiştir.

  • Sumava Dağları
  • Ore Dağları
  • Südetler
  • Snezka Dağı (Südet Dağlarında bulunan Snezka Dağı, 1.603 metre yükseklik ile Çek Cumhuriyeti’nin en yüksek noktasıdır.)
  • Dev Dağları (Krkonose Dağları)
  • Kartal Dağları
  • Doğu Beskidler
  • Karpat Dağları

Çek Cumhuriyeti’nde Bulunan Ovalar Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nde bulunan ovalar aşağıda listelenmiştir.

  • Bohem Platosu
  • Oder Ovası
  • Bohem-Moravya Yaylaları

Çek Cumhuriyeti’nde Bulunan Nehirler Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nde bulunan nehirler aşağıda listelenmiştir.

  • Vltava Nehri (Prag’da başlayan ve Elbe Nehrine akan 440 kilometre uzunluğundaki Vlatava Nehri, Çek Cumhuriyeti’nin en uzun nehridir.)
  • Ohře Nehri
  • Elbe Nehri
  • Jizera Nehri
  • Berounka Nehri
  • Morava Nehri
  • Thaya Nehri
  • Opava Nehri
  • Otava Nehri
  • Sazava Nehri

Çek Cumhuriyeti Gölleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nde bulunan göller aşağıda listelenmiştir.

  • Mácha Gölü
  • Kara Göl
  • Prasilske Gölü
  • Kamencove Gölü
  • Čertovo Gölü
  • Milada Gölü
  • Odlezly Gölü
  • Laka Gölü

Çek Cumhuriyeti’nde Bulunan Toprak Türleri Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nin genelinde siyah toprak olarak da bilinen çernezyom toprak ve daha kuru ve alçak alanlarda kahverengi orman toprakları bulunmaktadır. Nehir havzalarında alüvyal topraklar ve doğuda killi topraklar Çekya’da bulunan toprak türleri arasındadır.

Çek Cumhuriyeti’nde Deprem Olur Mu?

Çek Cumhuriyeti’nde deprem tehlikesi günümüzde mevcut olan bilgilere göre orta olarak sınıflandırılmıştır. Çekya’da önümüzdeki 50 yıl içinde potansiyel olarak hasar verici deprem sarsıntısı olasılığının %10’dur. Çek Cumhuriyeti’nin batısı ve güneydoğusunda ülkenin geri kalanına göre deprem tehlikesi daha yüksektir.

Çek Cumhuriyeti’nde Bulunan Madenler Nelerdir?

Çek Cumhuriyeti’nde bulunan madenler aşağıda listelenmiştir.

  • Taş kömürü
  • Linyit
  • Kaolin
  • Grafit
  • Kurşun
  • Kalay

Çek Cumhuriyeti’nde rezervleri sınırlı olmasına rağmen önemli miktarlarda kömür üretmektedir. Dukovany ve Temelín’de bulunan nükleer santrallerin yanı sıra Slovakya’dan gelen nükleer enerji, kömüre olan bağımlılığı biraz azaltmış olsa da Çek Cumhuriyeti elektriğinin yaklaşık dörtte üçü fosil yakıtlardan elde edilmektedir. Çekya’nın batı bölgesi olan Bohemya’da Kutná Hora ve Příbram yakınlarında ve kuzeydoğuda Hrubý Jeseník Dağları’nda kurşun ve çinko cevherleri, Ore Dağları’ndan ise kalay çıkarılmaktadır.

Çek Cumhuriyeti’nde madencilik sektörünün değeri 2.3 milyar dolardır ve 26.000’in üzerinde kişiye istihdam sağlamaktadır.

Çekya’nın Doğal Güzellikleri Nelerdir?

Çekya’nın doğal güzellikleri aşağıda listelenmiştir.

  • Moravya Karstı
  • Karlovy Vary
  • Lipno nad Vltavou
  • Sumava Milli Parkı
  • Harrachov
  • Krkonose Milli Parkı
  • Pec pod Sněžkou

Çek Cumhuriyeti, doğanın korunması konusunda eski bir geleneğe sahip olup ülkenin yaklaşık %12’si korumaya alınmıştır. Eskiye dayanan doğa koruması geleneği sayesinde Çekya’nın birçok bölgesi farklı ekolojik saflığa sahiptir. Doğal güzelliklerin yanı sıra tarihi dokusu ile de Çek Cumhuriyeti turistik yerleri ilgi çekmektedir.

Çek Cumhuriyeti Coğrafyası Çek Cumhuriyeti İklimini Nasıl Etkiler?

Çek Cumhuriyeti, okyanus ve karasal iklim türleri arasındaki geçiş bölgesinde yer almakta olup ılık yazlar ile soğuk, bulutlu ve karlı kışların yaşandığı ılıman bir iklime sahiptir. Çekya’nın karalar ile çevrili coğrafı konumu, yaz ve kış arasındaki sıcaklık farkının temel etkenidir.

Çek Cumhuriyeti coğrafyasında dağlar yağışlar üzerinde etkilidir; yüksek rakımda sıcaklık düşerken yağışlar artmaktadır. Çek Cumhuriyeti’nin en yağışlı bölgesi Jizera Dağlarıdır. Çek Cumhuriyeti’nin en yüksek noktası olan Sněžka’nın en yüksek zirvesinde ortalama sıcaklık -0,4 °C iken Güney Moravya Bölgesi’nin ovalarında ise ortalama sıcaklık 10 °C kadar yüksektir.

Çek Cumhuriyeti’nde en soğuk ay genellikle ocak ayıdır. Çekya’da kış aylarında dağlarda bazen de şehirlerde ve ovalarda kar yağışı gözlemlenmektedir. Mart, nisan ve mayıs aylarında sıcaklığın genellikle arttığı ve özellikle de sıcaklık ve havanın gün içinde değişme eğiliminde olduğu nisan ayında Çekya’da zaman zaman sel ile eriyen kar nedeniyle nehirlerdeki su seviyeleri yükselmektedir. Çekya’da yılın en sıcak ayı temmuz olmakla birlikte yağışların çoğu yaz aylarında düşer ve yaz aylarında yağmur ve fırtınalar olağandır.

Çek Cumhuriyeti iklimi üzerindeki ılımlı okyanus etkileri batıdan doğuya doğru azalmaktadır. Çekya’da genel olarak, sıcaklıklar artan yükseklikle azalmaktadır, ancak ülkenin alt kısımlarında nispeten tekdüzedir.

Çek Cumhuriyeti Coğrafyası Çek Cumhuriyeti Kültürünü Nasıl Etkiler?

Çek Cumhuriyeti’nin kültürü üzerinde ülke coğrafyasının etkilerini görmek mümkündür. Çekya’nın bulunduğu coğrafyada meydana gelen siyasi olaylar, krizler, savaşlar ve barışlar kültürü üzerinde büyük etkiye sahiptir. Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag, bir Avrupa kültür merkezi olarak tarih boyunca yükseliş ve düşüşler yaşamasına rağmen önemini korumuş ve günümüzde de korumaya devam etmektedir.

Almanya, Polonya, Avusturya ve Slovakya ile komşu olan Çek Cumhuriyeti’nin resmi dili, Çekçe olmasına rağmen birçok kişi Slovakça, Lehçe, Almanca veya Rusça dillerinde de oldukça yetkindir. Çek Cumhuriyeti’nin coğrafi konumu sadece ülkede konuşulan dilleri değil aynı zamanda ülke mutfağını da etkilemiştir. Çek halkı; Alman, Macar ve Polonya etkilerinin bir karışımı olan bir mutfağa sahiptir.

Çek Cumhuriyeti kültürü çevre ülkelerin ve ulusların kültürlerinden etkilenmiş ve etkilemiştir. Çek Cumhuriyeti, Orta Avrupa’da yer alan neredeyse tamamen dağlarla çevrili denize kıyısı olmayan; Almanya, Polonya, Avusturya ve Slovakya ile komşu bir ülkedir. Çekya’nın coğrafi konumu kültürünü şekillendirmiştir. Çekya kültüründe komşularından gelen etkiler gözlemlenmektedir.

Paylaş: