bulgaristan ekonomisi ticari faaliyelter ithalat ve ihract ürünleri

Bulgaristan Cumhuriyeti’nin Ekonomisi Nasıldır?

Bulgaristan ekonomisi; hizmet, yaşam bilimleri, yüksek teknoloji endüstrisi ve ticaret, sanayi ve yatırım odaklı modern bir bilgi ekonomisidir. Bulgaristan ekonomik durumu, daha çok serbest piyasa ve özel sektör üzerinde şekillenmektedir. Bulgaristan ekonomisi; enerji, madencilik, makine, metalürji, tarım ve turizm sektörlerinde büyüme göstermektedir.

Bulgaristan 2019 yılında kişi başına düşen GSYİH açısından 9828 $ ile Litvanya, Letonya, Rusya, Çin gibi ülkelerin ardında yer almıştır. 2019 yılı verilerine göre Bulgaristan kişi başına düşen GSYİH sıralamasında dünyada 62. sıradadır.

Bulgaristan Kişi Başı GSYH
Bulgaristan Kişi Başı GSYH

Aşağıda 2002 ve 2019 yılları arasında bazı ülkelerin kişi başına düşen GSYİH miktarları verilmiştir. Bulgaristan’ın 2002 ve 2019 yılları arasındaki GSYİH artışı ve diğer ülkelerle kıyaslaması tabloda yer almaktadır.

Bulgaristan GSYH Diğer Ülkelere Göre
Bulgaristan GSYH Diğer Ülkelere Göre

Bulgaristan’ın Para Birimi Nedir?

Bulgaristan’ın para birimi Euro’dur. Bulgaristan 2020 yılı itibari ile Euro kullanımına geçmiştir. 2020 yılının öncesine kadar Bulgaristan parası olarak Bulgar Levası kullanılmıştır. 1.96 Bulgar Para birimi (Bulgar Levası) 1 Euro’ya karşılık gelmektedir. 1 Bulgar Levası 5.03 Türk Lirasıdır.

Bulgaristan’da Saatlik Asgari Ücret Ne Kadardır?

1 Ocak 2021 tarihi itibari ile Bulgaristan asgari ücret 650 Bulgar Levasıdır. Bulgaristan’da saatlik asgari ücret ise 4,06 Leva olarak hesaplanabilir.

Avrupa’da 38 saat olan haftalık çalışma saati Bulgaristan’da 40 saat olarak belirlenmiştir. Günde 8 saatin üzerinde çalışan kişilere mesai ücreti verilmektedir. Bulgaristan iş imkanları bakımından Avrupa ülkeleri arasında ön plana çıkmaktadır.

Bulgaristan Haftalık Çalışma Saati Kaçtır?

Bulgaristan’da haftalık çalışma saati 40 saattir. Bulgaristan’da çalışanlar asgari ücret alabilmek için günde en az 8 saat çalışmalıdır. Bulgaristan’da haftalık çalışma saatleri diğer Avrupa ülkelerine kıyasla 2 saat daha fazladır.

Bulgaristan’da devlet daireleri Cumartesi ve Pazar günleri kapalıdır. Bulgaristan’da çalışmak amacıyla diğer Avrupa Birliği ülkelerinden gelenler için Bulgaristan’da yaşam şartlarına adapte olmak mesai saatleri açısından daha zordur.

Bulgaristan’ın Yer Aldığı Ekonomik Örgütlenmeler Nelerdir?

Bulgaristan’ın yer aldığı ekonomik örgütlenmeler aşağıda listelenmiştir:

  • Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)
  • Avrupa Birliği (AB)
  • Avrupa Ekonomik Alanı (AEA)
  • Uluslararası Ticaret Odası
  • Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (CEFTA)

Bulgaristan bilinenin aksine bir Schengen topluluğu üye ülkesi değildir.

Bulgaristan Ekonomisinin Temelini Oluşturan Sektörler Nelerdir?

Bulgaristan ekonomisinin temelini tarım sektörü oluşturmaktadır. Tarım, Bulgaristan ekonomisinde birincil sektördür. Bulgaristan ekonomisinde en çok ihracat düzenli olarak tarım sektörü üzerinden gerçekleştirilmektedir.

Aşağıda Bulgaristan ekonomisi için önemli diğer sektörler aşağıda listelenmiştir.

  • Madencilik
  • Gıda Endüstrisi
  • Kimya Endüstrisi
  • Petrol Ürünleri
  • Makine Mühendisliği
  • Tekstil Endüstrisi
  • Ulaşım ve iletişim sektörleri
  • Turizm
  • Bilişim Teknolojileri

Aşağıda 2014-2018 yılları arasında Bulgaristan’ın ihraç ettiği ürünlerin ekonomiye katkısı verilmiştir:

Bulgaristan'ın Ürün Grupları İtibariyle İthalatı
Bulgaristan'ın Ürün Grupları İtibariyle İthalatı

Ham Petrol ve Doğalgaz ürünleri, Bulgaristan ekonomisine en fazla katkı sağlayan ürünlerdir. 2018 yılında Bulgaristan Cumhuriyeti petrol ve doğalgaz ihracatı ile 3.313 milyar Euro gelir sağlamıştır.

Bulgaristan Tarım Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan’ın toprak yapısı ve iklimi tarıma oldukça elverişlidir. Bulgaristan tarım sektörü ülke ekonomisine en fazla katkı sağlayan sektörlerden biridir.

Tarım sektörünün Bulgaristan ekonomisindeki payı 2017 yılında %4,3 iken 2018 yılında %4,2 olarak hesaplanmıştır. Ülke topraklarının yaklaşık %47’si tarım arazisidir. Bulgaristan topraklarının %45,3’ü tarımsal arazi olarak kullanılmaktadır. 2017-2018 yılları arasında Bulgaristan’da tarım sektöründe çalışan kişilerin sayısı 93.021 olarak hesaplanmıştır.

Bulgaristan tarım sektöründe buğday, arpa, fasulye, mercimek gibi hububat ve bakliyat ürünleri ülke ekonomisine en fazla katkıda bulunan ürünlerdir.

Bulgaristan Organik Tarım Sektörü Nasıldır?

Ekolojik olarak temiz bölgeler, organik tarımın faydalarının farkına varılması ve tüketicilerin sağlıklı ürün tüketimi taleplerinin artması Bulgaristan’da organik tarım sektörünün gelişmesinde rol oynamıştır.

Bulgaristan Tarım, Gıda ve Ormanlık Bakanlığı 2017 verilerine göre organik tarım çiftçi sayısı 6,822 olarak belirlenmiştir. Organik tarım operatörlerinin 6,472’si üretici, 181’i organik tarım işletmecisi ve 169’u organik tarım ticaretçisidir.

Organik tarım operatörleri Bulgaristan’da kayıtlı olan toplam çiftçi sayısının %7,1’ini oluşturmaktadır. Bulgaristan Tarım, Gıda ve Ormanlık Bakanlığı 2017 yılı verilerine göre ülke arazilerinin %2,72’si organik tarım ürünlerinin üretimine ayrılmıştır.

Bulgaristan Tarım Sektörünün Finansmanı Nasıldır?

Bulgaristan Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanlığı verilerine göre 2018 yılında tarım sektörüne 1,529 milyar Euro destek sağlanmıştır. 1,529 milyar Euro maddi desteğin 1,375 milyar Euro kısmı AB fonlarından, geriye kalan yaklaşık 141,1 milyar Euro kısmı ise Bulgaristan’ın ulusal bütçesinden karşılanmıştır.

Bulgaristan Sanayi Sektörü Nasıldır?

Ulusal İstatistik verilerine göre 2018 yılında Bulgaristan sanayi sektörü gayri safi katma değerin %27,4’ünü oluşturmuştur. Temel metallerin imalatı, gıda, makine ve donanım, inşaat malzemeleri, elektrik teçhizatı, kimyasal maddeler, cam, tuğla, kiremit, beton, alçı üretimi, giyim, otomobil, plastik ve kauçuk, içecek, elektronik cihazlar, mobilya, tekstil, kağıt ve karton, ilaç, odun ve ahşap malzemeler Bulgaristan sanayi sektörünü oluşturmaktadır.

Bulgaristan Ulusal İstatistik Enstitüsü verilerine göre 2015 yılından 2018 yılı sonuna kadar sanayi üretiminde %6,4 oranında artış gözlenmiştir. %6,4’lük sanayi üretimi artışında en fazla plastik ve kauçuk ürünlerin ve elektronik cihazlarının üretiminin katkısı olmuştur.

Bulgaristan sanayisinde önemli sektörler aşağıda açıklanmıştır.

Bulgaristan Temel Metaller İmalat Sektörü: Bulgaristan’daki sanayi üretiminin yaklaşık %14,9’unu temel metal imalatı oluşturmaktadır. Temel metal imalatı sektöründe Bulgaristan içerisinde toplamda 11,7 bin kişi istihdam edilmektedir. Temel metal imalatı kapsamında istihdam edilen 11,7 bin kişi sanayi sektörünün toplamda %2,2’ sini oluşturmaktadır. Temel metal imalatı sektörünün Bulgaristan ihracatındaki payı %17,8’dir.

Bulgaristan Gıda Sektörü: Gıda sektörü Bulgaristan’daki sanayi üretiminin %11,7’sini oluşturmaktadır. Gıda sektörü kapsamında Bulgaristan’da toplamda 73,4 bin kişi istihdam edilmektedir. Gıda sektöründe istihdam edilen 73,4 bin kişi sanayi sektörünün %14,3’ünü oluşturmaktadır. Gıda sektöründe Bulgaristan’da faaliyet gösteren 6220 firma bulunmaktadır. Gıda sektörünün Bulgaristan ihracatındaki payı %7’dir.

Bulgaristan Makina ve Donanım Üretim Sektörü: Ülkedeki sanayi üretiminin % 6,4’ünü makine ve donanım sektörü oluşturmaktadır. Makina ve donanım sektöründe toplamda 31 bin kişi istihdam edilmektedir. Makina ve donanım sektöründe istihdam edilen 31 bin kişi Bulgaristan sanayi sektörünün %6,1’ini teşkil etmektedir. Makina ve donanım sektörü kapsamında Bulgaristan’da faaliyet gösteren 1026 adet firma mevcuttur. Makine ve donanım sektörünün Bulgaristan ihracatındaki payı %6,9’dur.

Metal İnşaat Malzemeleri, Kazan, Petek, Tank İmalatı, Hırdavat İmalatı Sektörleri: Bulgaristan’daki sanayi üretiminin %5,1’ini oluşturmaktadır. Sektörde toplamda 53,6 kişi istihdam edilmektedir. Metal inşaat malzemesi, kazan, petek, tank imalatı ve hırdavat imalatı sektörlerinde istihdam edilen kişiler sanayi sektörünün toplamda %10,2’sini oluşturmaktadır. Sektörün Bulgaristan ihracatındaki payı %2,7’dir.

Bulgaristan Ulaştırma ve Telekominikasyon Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan Türkiye, Batı Avrupa, Rusya ve Karadeniz bölgelerini birbirine bağlayan önemli uluslararası yol güzergahında stratejik konuma sahip olan bir ülkedir. Bulgaristan’ın Karadeniz kıyısında bulunan Varna ve Burgaz kentlerinin limanları ile Tuna Nehri üzerindeki Rusçuk limanları ülkenin hem deniz hem de nehir taşımacılığında aktif rol oynamasını sağlamaktadır.

Bulgaristan jeopolitik konumundan dolayı ülkeler arasında ticari bir köprü görevi üstlenmektedir. Bulgaristan AB fonlarından yararlanarak ulaşım altyapılarını desteklemeyi sürdürmektedir.

Bulgaristan karayolunun toplam uzunluğu 20.000 kilometredir. Bulgaristan karayollarının 757 kilometresi otobandan oluşmaktadır. Otobanlarda hız sınırı 140 km/saattir. Bulgaristan karayollarının %40’ı iyi, %27’si orta iyi, %33’ü ise kötü durumdadır.

PAN-Avrupa Transit Koridorları
PAN-Avrupa Transit Koridorları

Avrupa’nın toplamda 10 ana arteri vardır ve bu arterlerin 5’i Bulgaristan üzerinde bulunmaktadır. Fotoğrafta görüldüğü üzere Bulgaristan’ı IV, VII, VIII, IX ve X numaralı yollat Avrupa Transit Koridorlarını oluşturmaktadır. Aşağıda Bulgaristan’da bulunan önemli karayolları açıklanmıştır.

Avrupa IV Numaralı Ulaşım Koridoru: Almanya’nın Dresden şehrinden başlar. Bulgaristan üzerinde ikiye ayrılarak İstanbul’a ve Selanik’e ulaşır. Bulgaristan topraklarındaki uzunluğu 446 km olarak hesaplanmıştır.

Vratsa Çevre Yolu (E-79): Vidin-Botevgrad güzergahında bulunan 6,82 km uzunluğundaki karayoludur.

Montana Çevre Yolu (E-79): Vidin-Botevgrad güzergahı üzerinde bulunan 12,45 km uzunluğundaki karayoludur. Yapımı 2015 yılında tamamlanmıştır.

Avrupa VII Numaralı Ulaşım Koridoru: Rotterdam’dan başlayarak Sulina’da biten, Ren ve Main ile Tuna nehirlerini birbirine bağlayan su yoludur.

Avrupa VIII Numaralı Ulaşım Koridoru: Adriyatik Denizi’ni Karadeniz’e bağlayan ulaşım koridorudur. Arnavutluk, Makedonya ve Bulgaristan üzerindedir. Bulgaristan topraklarında bulunan uzunluğu 639 kilometredir.

Avrupa IX Numaralı Ulaşım Koridoru: Finlandiya’nın Helsinki şehrini Yunanistan’ın Dedeağaç şehrine bağlayan bir ulaşım koridorudur. Bulgaristan topraklarında bulunan uzunluğu 455 kilometredir.

Avrupa X Numaralı Ulaşım Koridoru: Orta Avrupa’dan Sofya’ya uzanmaktadır. Sofya’dan sonra iki kola ayrılarak Selanik ve İstanbul’a ulaşır. TEM otoyolunun uzantısı olarak bilinmektedir. Kalotina sınır kapısı ile Sofya arasındaki uzaklığı 60 kilometredir.

Hemus Otobanı: Hemus otobanı yapımına Haziran 2020 tarihinde başlanmış ancak otobanın yapımı henüz tamamlanmamıştır. Otobanın Bulgaristan’ın kuzeyinden geçerek Başkent Sofya ile Varna’yı birbirine bağlaması hedeflenmektedir.

Bulgaristan Demiryolu Haritası
Bulgaristan Demiryolu Haritası

Bulgaristan’da bulunan demiryolu ağı bütün ülkeyi kapsamaktadır. Trenlerin azami hız sınırı düşük, seyahat süreleri uzun, işletme maliyetleri yüksektir.

Ülkenin demiryolunun toplam uzunluğu, 3905 km tekli hatlar, 990 km çiftli hatlar, 1410 km tren istasyonu rayları, 153 km dar ve geniş hatlar olmak üzere toplamda 6458 kilometredir.

Sofya Metrosu: Sofya’da bulunan metro Bulgaristan’daki ilk ve tek metro hattıdır. Sofya metrosu toplamda iki hattan oluşmaktadır. Metro hattının toplam uzunluğu 39 kilometredir. Sofya metro hattı 34 adet istasyondan oluşmaktadır.

Bulgaristan’ın Karadeniz’de Varna ve Burgaz şehirlerinde önemli limanları bulunmaktadır.

Varna Limanı: Varna Limanı, Batı ve Doğu Varna, Balçık Limanları ve Varna Elektrik Terminali’nden oluşmaktadır. Varna Doğu Limanı’nda yıllık 4,1 ton yük işlem görülmektedir.

Burgaz Limanı: Burgaz Limanı yılda 1300-1900 gemiye hizmet vermektedir. Burgaz Limanı’nda yıllık 6.5-9.5 ton genel kargo ve 12-18 milyon ton petrol ürünü hizmet görmektedir.

Tuna Nehri Üzerinden Ulaştırma: Tuna Nehri Bulgaristan ile birlikte toplamda 10 ülkeyi kat etmektedir: Almanya, Avusturya, Slovakya, Macaristan, Sırbistan, Romanya, Ukrayna ve Moldova. Tuna Nehri üzerinden genellikle yük taşımacılığı gerçekleştirilmektedir. Çelik, kağıt, petrol, kimyasal ürünler, makine mühendisliği gibi ürünler genellikle Tuna Nehri üzerinden taşınmaktadır.

Bulgaristan telekomünikasyon sektörü kapsamında gelişime ihtiyaç duyan bir ülkedir. Bulgaristan, modernizasyon gerektiren kapsamlı fakat modası geçmiş bir telekomünikasyon ağına sahiptir. Birçok köyde telefon hizmeti mevcuttur. Merkezi bir dijital hat Bulgaristan’daki birçok bölgeyi birbirine bağlamaktadır. A1 Bulgaria, Telenor ve Vivacom Bulgaristan’da aktif olan cep telefonu operatörleridir.

Özellikle 2000’li yıllardan itibaren Bulgaristan’da internet kullanımı önemli ölçüde artış göstermiştir. 2000 yılında 430.000 olan internet kullanıcısı sayısı, 2004 yılında 1.545.100’e ve 2010 yılında 3.400.000’e yükselmiştir. Bulgaristan 2011 yılı verilerine göre Romanya ve Güney Kore’nin ardından dünyanın en hızlı ortalama geniş bant internet hızına sahip üçüncü ülkesi olmuştur.

Bulgaristan Turizm Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan turizm sektörü, Karadeniz’de bulunan sahilleri, dağları, tarihi mirası, kaplıcaları, ırmakları, gölleri ve mağaraları ile hem yaz turizminde hem de kış turizminde önemli bir potansiyele sahiptir.

Bulgaristan Turizm Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre son 4 yıl içerisinde Bulgaristan’a giriş yapan yabancı turistlerin sayısı %31, turizm sektörü geliri ise %34 olarak artış göstermiştir. 2018’de Bulgaristan turizm sektörü rekor kırmış ve toplamda 4,3 milyar Euro turizm geliri elde etmiştir. Bulgaristan’da kış turizminin yaz turizminden daha çok tercih edildiği görülmektedir. Aşağıda Bulgaristan turistik vize kapsamında Bulgaristan’ı en çok ziyaret eden 10 ülke ve toplam turist sayıları liste halinde verilmiştir:

  • Almanya: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Alman turist sayısı 1.044.545’tir.
  • Romanya: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Romanya vatandaşı sayısı 1.922.192’dir.
  • Kuzey Makedonya: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Makedonya vatandaşı sayısı 670.435’tir.
  • Rusya: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Rus turist sayısı 513.721’dir.
  • Türkiye: Bulgaristan’ı toplamda 1.444.304 Türk vatandaşı ziyaret etmiştir.
  • Sırbistan: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplamda 597.608 Sırbistan vatandaşı bulunmaktadır.
  • Ukrayna: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Ukrayna vatandaşı sayısı 471.061’dir.
  • Polonya: Bulgaristan’ı toplamda 471.421 Polonya vatandaşı ziyaret etmiştir.
  • Yunanistan: Bulgaristan’ı ziyaret eden toplam Yunan vatandaşı sayısı 1.200.580’dir.
  • İsrail: Bulgaristan’ı toplamda 243.206 İsrail vatandaşı ziyaret etmiştir.

Bulgaristan Bankacılık ve Sigortacılık Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan’da bankacılık sisteminin istikrarlı ve güvenli bir şekilde devam ettirilmesi ve mevduat sahiplerinin çıkarlarının korunması için Bulgaristan bankacılık sektörü Kredi Kuruluşları Yasası kapsamında faaliyet göstermektedir.

Bulgaristan’da bankalar anonim şirket olarak kurulmaktadır. Bankacılık faaliyetlerinin yürütülmesi için Bulgaristan Merkez Bankası’ndan onay almak gerekmektedir. Bulgaristan Merkez Bankası, lisans verdiği her bankayı Avrupa Komisyonu’na bildirmektedir. Bulgaristan’da bir bankanın kuruluş sermayesi için belirlenen asgari tutar 10 milyon levadır (yaklaşık olarak 5,1 milyon Euro). Bir banka en az 2 kişi tarafından ortaklaşa yönetilmeli ve söz konusu kişilerden en az biri Bulgarca bilmelidir.

Bulgaristan’da bulunan bankalar ve üçüncü ülke bankalarının şubeleri Bulgaristan Merkez Bankası tarafından denetlenmektedir. Bulgaristan Merkez Bankası, banka şubelerinin tasfiyelerine ya da kapatılmasına karar verme yetkisine sahiptir.

Banka Denetim İdaresi, Bulgaristan’da bulunan bankaları üç gruba ayırmaktadır:

  1. En büyük beş lisanslı banka,
  2. Bulgaristan’da şubesi bulunan yabancı bankalar
  3. Diğer bankalar.

En büyük beş lisanslı banka, Bulgaristan’da varlıkları baz alınarak yapılan sıralamada en üst sıradaki 5 bankadan oluşmaktadır. Bulgaristan’da bulunan en büyük 5 lisanslı banka; UniCredit Bulbank, DSK Bank, United Bulgarian Bank, First Investment Bank ve Eurobank Bulgaria (Postbank) bankalarıdır.

Bulgaristan’da şubesi bulunan yabancı bankalar ikinci grubu oluşturmaktadır. 31 Temmuz 2019 yılı verilerine göre Bulgaristan’da faaliyet gösteren yabancı banka şubeleri aşağıda listelenmiştir:

  • Citibank Europe - Bulgaristan Şubesi
  • ING Bank N.V. – Sofya Şubesi
  • BNP Paribas S.A. - Sofya Şubesi
  • BNP Paribas Personal Finance S.A. - Bulgaristan Şubesi
  • T.C. Ziraat Bankası - Sofya Şubesi

T.C. Ziraat Bankası - Sofya Şubesi, Bulgaristan’da yabancı banka olarak faaliyet gösteren bir Türk bankasıdır. T.C. Ziraat Bankası’nın Bulgaristan içerisinde Sofya, Filibe, Kırcaali ve Varna’da şubeleri bulunmaktadır.

Bulgaristan üçüncü grup bankaları, Bulgaristan’da bulunan en büyük 5 lisanslı banka ve yabancı bankaların dışında kalan diğer bankalardan oluşmaktadır.

Aşağıda Bulgaristan’da bulunan diğer bankalar sıralanmıştır.

  • Raiffeisenbank (Bulgaria)
  • Expressbank
  • Central Cooperative Bank
  • Allianz Bank Bulgaria
  • Piraeus Bank Bulgaria
  • Bulgarian Development Bank
  • ProCredit Bank (Bulgaria)
  • Municipal Bank
  • Investbank
  • International Asset Bank
  • Bulgarian-American Credit Bank
  • D Commerce Bank
  • TBI Bank
  • Tokuda Bank
  • Texim Bank

Türk sermayeli D Commerce Bank Bulgaristan’da bulunan lisanslı banka şubelerinden biridir.

Finansal Denetleme Komisyonu Bulgaristan sigortacılık faaliyetlerini yürütme erkinden bağımsız bir şekilde Parlamento’ya rapor eden kuruluştur. Bulgaristan sermaye ve sigortacılık piyasalarında şeffaflık ve istikrar sağlamak, yatırımcıların ve sigorta sahiplerinin haklarını korumak Finansal Denetleme Komisyonu tarafından sağlanmaktadır.

30 Haziran 2019 tarihi verilerine göre Bulgaristan’da genel sigortacılık alanında 25 şirket, hayat sigortası alanında 11 şirket ve reasürans alanında 8 şirket faaliyette bulunmuştur.

2018 yılı verilerine göre sektör şirketleri genel sigorta primlerinden 1,047 milyar Euro gelir elde etmiştir. Trafik sigortası (% 37,8), karayolu araç sigortası (% 32,3), yangın ve doğal afet (% 16,3) toplam gelir içerisinde en büyük paya sahip olan sektörlerdir. 2017 yılında Bulgaristan’da hayat sigortasından elde edilen gelir ise 229,7 milyon Euro olarak hesaplanmıştır.

Bulgaristan Enerji Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan, bir Avrupa Birliği üyesi olarak ve jeopolitik konumu bakımından Balkanlar ile Avrupa’nın bütününde enerji güvenliği açısından oldukça önemli bir konuma sahiptir. Bulgaristan özellikle de Güneydoğu Avrupa’nın önde gelen elektrik enerjisi ihracatçılarından biri olarak pek çok enerji projesinde yer almaktadır.

Dünya genelinde Bulgaristan enerji sektörü gelişmiş bir enerji sektörü olarak tanımlanmaktadır. Bulgaristan enerji sektörü daha çok kömür, gaz ve elektrik üzerine kuruludur. Elektrik dağıtımının tamamı özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir. Kömür ve gaz bazlı enerji santrallerinin %90’ı yabancı sermaye iken %10’u yerli sermaye olarak faaliyet sürdürmektedir.

Bulgaristan enerji sektörünün en büyük kısmını elektrik üretimi oluşturmaktadır. Bulgaristan’da elektrik enerjisi yerel nükleer, termik ve hidroelektrik santrallerinde üretilmektedir. Bulgaristan’da elektrik üretimi ihracat politikasında önemli rol oynamaktadır.

Bulgaristan Cumhuriyeti topraklarında önemli miktarda kömür kaynağı bulunmaktadır. Bulgaristan, ham petrol ve doğalgaz kaynaklarının %97’sini Rusya’dan ithal etmektedir. Enerji konusunda Bulgaristan, Rusya’ya bağımlıdır.

Bulgaristan Cumhuriyeti, enerji sektörü kapsamında gerçekleştirmek üzere bazı projeler hazırlamıştır. Aşağıda Bulgaristan’ın gerçekleştirmesi öngörülen projeler listelenmiştir:

  • Türkiye-Bulgaristan Doğalgaz Bağlantı Hattı (ITB): Proje, teknik bakımdan çift yönlü akış imkanlarının sağlanması ile Bulgartransgaz EAD ve Botaş A.Ş. ağları arasında bulunan bağlantıların geliştirilmesini amaçlamaktadır.
  • Bulgaristan-Yunanistan Doğalgaz Bağlantı Hattı: Bulgaristan-Yunanistan doğalgaz hattı, Bulgaristan’ı Güney Doğalgaz Koridoruna (SGC) bağlayacak olan hattır.
  • Bulgaristan-Sırbistan Doğalgaz Bağlantı Hattı: 17 Mayıs 2018 tarihinde Bulgaristan ve Sırbistan ülkeler arasında gaz bağlantısının yapılması konusunda ortak bir deklarasyon imzalamışlardır. Hattın 2022 yılı Mayıs ayında faaliyete geçmesi beklenmektedir.
  • Balkan Doğalgaz Dağıtım Merkezi: Bulgaristan doğalgaz dağıtım merkezi inşa ederek Güneydoğu Avrupa’nın doğalgaz dağıtımında önemli bir rol oynamayı hedeflemektedir.

Bulgaristan Perakende Sektörü Nasıldır?

Bulgaristan parakende sektörü asgari ücretin artış göstermesi, ile olumlu etkilenmiştir. Bulgaristan’da asgari ücret 2021 yılı için 332 Euro olarak belirlenmiştir. Bulgaristan’da çalışan kişilerin aldıkları ortalama ücret 641 Euro, Sofya’da çalışan insanların ortalama maaşları ise 885 Euro olarak hesaplanmıştır.

2018 yılı verilerine göre Bulgaristan’da bulunan AVM’lerde toplam alan 771.840 m² olarak hesaplanmıştır. Bulgaristan’da AVM’lerde kiraya verilebilecek alanlar 109 m²/1000 kişiye ulaşmıştır.

LC Waikiki gibi perakende satıcıları, Billa, Lidl, T Market ve Fantastico gibi gıda zincirleri son dönemde yeni perakende satış alanlarının kullanılmasında etkin rol oynamıştır. Aşağıda Bulgaristan’da 2018 verilerine göre en çok satış yapan perakende zincirleri ve satış gelirleri liste halinde verilmiştir:

  1. KAUFLAND BULGARIA & CO. - 804.018 Euro satış geliri
  2. LIDL BULGARIA & CO. - 483 070 Euro satış geliri
  3. METRO CASH AND CARRY BULGARIA - 428 916 Euro satış geliri
  4. BILLA BULGARIA - 391 882 Euro satış geliri
  5. TECHNOPOLIS BULGARIA - 289 023 Euro satış geliri
  6. FANTASTICO - 273 826 Euro satış geliri
  7. MAXIMA BULGARIA (Т-Market) - 132 783 Euro satış geliri
  8. LAFKA MARKET - 121 432 Euro satış geliri
  9. TECHNOMARKET BULGARIA - 111 479 Euro satış geliri
  10. ZORA-M.M.S. - 102 056 Euro satış geliri

Bulgaristan’da Ekonomik AR-GE Çalışmaları Nasıldır?

Bulgaristan’de ekonomik Ar-Ge çalışmalarının özellikleri aşağıda sıralanmıştır.

  • Ar-Ge harcamaları 2015-2017 yılları arasında %0,96’dan %0,75’e düşürülmüştür.
  • Ar-Ge faaliyetlerinin çoğunun finansmanı Avrupa kapsamında gelen fonlardır.
  • Bilim, eğitim ve yenilikler arasındaki etkileşim düşük düzeydedir.
  • Ar-Ge alanında anlamlı bir politika bulunmamaktadır.
  • Patent sayısı ve teknolojik rekabet gücü düşüktür.
  • Hala AB fonlarının Ar-Ge üzerindeki etkisi sınırlıdır.

Finansman yapısının değişmesi, IT, tıp ve eczacılığın yenilik gerçekleştirme konusunda lider sektörler olmaları, yabancı şirketlerin Bulgaristan’a yerleşip kendi AR-GE faaliyetlerini yürütmeleri, Bulgaristan’da hızlı internet kullanımının yaygın olması ülkede yeniliklerin gelişimini sağlayacak faktörler olarak sıralanmaktadır.

2017 yılı verilerine göre Bulgaristan’da AR-GE çalışmaları bir önceki yıla göre %3,5 oranında artarak 388,7 milyon Euro seviyesinde gerçekleşmiştir. 2017 yılında AR-GE çalışmalarında sağlanan %3,5 oranındaki artışa rağmen, AR-GE çalışmalarının GSYİH’ya oranı 2016’da %0.78’den 2017 yılında %0.75’e düşmüştür. Bulgaristan’da bulunan işletmelerin AR-GE harcamaları toplam harcamaların %70.3’ünü teşkil etmektedir.

Bulgaristan İthalat Politikası Nasıldır?

Bulgaristan’ın en çok ithalat yaptığı ülke Almanya’dır. Almanya, 2019 yılı verilerine göre %12,2 ile Bulgaristan ithalat sektöründe ilk sırada yer almıştır.

Bulgaristan, Almanya’dan ağırlıklı olarak makine ve makine parçaları, otomobil parçaları, elektrikli aletler, beyaz eşya, optik, eczacılık, medikal ürünleri ithal etmektedir.

Bulgaristan’ın en çok ithalat gerçekleştirdiği ülkeler listesinde Almanya’nın ardından Rusya yer almaktadır. Bulgaristan doğalgaz ihtiyacının %97’sini Rusya’dan ithal etmektedir. Akaryakıt, makine ve aksamları, demir, bakır madenleri Bulgaristan’ın Rusya’dan ithal ettiği ürünlerdir.

Bulgaristan’ın ithalat gerçekleştirdiği ülkeler arasında Türkiye 5. sırada yer almaktadır. Bulgaristan Türkiye’den plastik ürünler, motorlu taşıtlar ve yedek parçalar, demir ve çelik, elektrikli aletler ithal etmektedir.

Aşağıda Bulgaristan’ın en çok ithalat gerçekleştirdiği ülkeler tablo halinde verilmiştir.

Almanya (4,2 milyar USD)% 12.2
Rusya (3,5 milyar USD)% 10.2
İtalya (2,4 milyar USD)% 7.3
Romanya (2,4 milyar USD)% 7.1
Türkiye (2,1 milyar USD)% 6.3
ispanya (1,8 milyar USD)% 5.3
Yunanistan (1,5 milyar USD)% 4.4
Hollanda (1,2 milyar USD)% 3.7
Çin (1,2 milyar USD)% 3.7
Polonya (1,2 milyar USD)% 3.6

Türkiye ve Bulgaristan’ın Ekonomik İlişkileri Nasıldır?

Bulgaristan, Türkiye açısından özellikle de sınır komşusu olarak önemli bir konuma ve ekonomik değere sahiptir. Türkiye, Bulgaristan’ın önemli bir ticaret ortağıdır. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri ile gerçekleştirdiği ticaretin karayolu ile taşınan kısmının büyük bir bölümü Bulgaristan üzerinden yapılmaktadır.

Bulgaristan, coğrafi olarak Balkanlar’ın merkezi konumundadır. Bulgaristan; İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi Türkiye’nin büyük üretim şehirlerine oldukça yakındır. Türkiye için hem yatırım imkan setleri hem de AB pazarına giriş imkanı sunmaktadır.

Eylül 2019 tarihi verilerine göre Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası’na kayıtlı Türk sermayeli Bulgar firması sayısı 2213 iken Türk şirketlerinin kayıtlı temsilcilik sayısı ise 990 olmuştur.

Türkiye, Bulgaristan’ın en büyük ihracat pazarı olarak bilinmektedir. Bulgaristan toplam ihracatının %10’undan fazlasını Türkiye ile gerçekleştirmektedir. 2018 yılında Bulgaristan’ın Türkiye’ye ihracatı 2,2 milyar Euro olarak hesaplanmıştır.

Bulgaristan’ın 2018 yılında Türkiye’den ithalatı 2 milyar Euro olmuştur. Bulgaristan Merkez Bankası verilerine göre 2018 yılında Türkiye, Almanya ve İtalya’dan sonra Bulgaristan’ın en büyük 3. ticari ortağı olmuştur. İki ülke arasındaki dış ticaret hacmi 4,183 milyar Euro olarak hesaplanmıştır.

2009-2018 yılları arasında Bulgaristan’ın Türkiye ile yıllık ticaretinin tablosu görsel olarak aşağıda verilmiştir.

Bulgaristan'ın Türkiye ile Ticareti
Bulgaristan'ın Türkiye ile Ticareti

Bulgaristan-Türkiye ticari ilişkileri kapsamında Bulgaristan’da yatırım yapan pek çok Türk şirket ve firma bulunmaktadır.

Aşağıda Bulgaristan’da yatırım yapan Türk şirketleri ve çalışma alanları sıralanmıştır.

  • Aksan: Elektronik
  • ASE Express: Kurye hizmeti
  • Demirbank: Demirbank Bulgaria Sofia Şubesi
  • Denge İnşaat: İnşaat
  • Emboy: Tekstil
  • Faf Metal: Alüminyum ve metal işleme tesisleri
  • Hayat Holding: Varna
  • Işıklar Holding: Celhart Kağıt Fabrikası (2.1 milyon dolar)
  • Koç Holding: Ramstore (16 milyon dolar)
  • Magic Life: Otel işletmeleri
  • Maser Holding: Nitex Kumaş Fabrikası, Sofya
  • Menderes Tekstil: Tekstil
  • Metro Turizm: Otobüs işletmesi
  • Mısırlı Tekstil: Smolyan
  • Nurinvest: Parke ve konserve fabrikası
  • Princess Hotel: Sofya ve Filibe (14 milyon dolar)
  • Şahinler: Tekstil
  • Şişecam: Solvey-cam (35 milyon dolar)
  • Süzer Holding: Nikopol Karton Fabrikası
  • Trikom (Türk-Bulgar ortaklığı): Tekstil fabrikası (6.5 milyon dolar)
  • UKİ: Tekstil
  • Ziraat Bankası: Sofya (5.5 milyon dolar)

Bulgaristan’ın İhraç Malları Nelerdir?

Aşağıda Bulgaristan ihraç malları listelenmiştir.

  • Elektrikli makine ve cihazlar: 3,5 milyar ABD doları (toplam ihracatın% 11’i)
  • Bakır: 2,7 milyar dolar (toplam ihracatın % 8,7’si)
  • Bilgisayarlar ve makineler: 2,7 milyar dolar (toplam ihracatın % 8,4’ü)
  • Petrol dahil mineral yakıtlar: 1,4 milyar dolar (toplam ihracatın % 4,5’i)
  • Tahıllar: 1,3 milyar dolar (toplam ihracatın % 4,2’si)
  • Araçlar: 1,2 milyar doBulgaristan ekonomisilar (toplam ihracatın % 3,8’i)
  • İlaçlar: 1,1 milyar dolar (toplam ihracatın % 3,6’sı)
  • Plastik ürünler: 1,1 milyar dolar (toplam ihracatın % 3,4’ü)
  • Madenler, cüruf, kül: 1 milyar $ (toplam ihracatın % 3,2’si)
  • Mobilya, yatak takımı, aydınlatma, tabelalar, prefabrik binalar: 780 milyon dolar (toplam ihracatın % 2,5’i)

Bulgaristan’ın listelenen ihraç malları ve ihracat miktarları ülke ihracatının toplamda %53,2’sini oluşturmaktadır.

Bulgaristan İthal Malları

Bulgaristan’ın en çok ürün ithal ettiği ülkeler Almanya ve Rusya olarak bilinmektedir. Bulgaristan’ın Almanya’da ithal ettiği ürünlerin başında otomobil ve otomobil parçası, Rusya’dan ithal ettiği ürünlerin başında ise doğalgaz bulunmaktadır.

Aşağıda Bulgaristan’ın en çok ithalat gerçekleştirdiği ürünler tablo halinde verilmiştir:

Kategoriye Göre Bulgaristan İthalatıDeğer
Mineral yakıtlar, yağlar ve damıtma ürünleri$ 5,15 Milyar
Makineler, nükleer reaktörler, kazanlar$ 3,87 Milyar
Elektrikli, elektronik ekipman$ 3,66 Milyar
Demiryolu, tramvay dışındaki araçlar$ 2,71 Milyar
Cevher cürufu ve külü$ 2,17 Milyar
Plastikler$ 1,70 Milyar
Eczacılıkla ilgili ürünler$ 1,58 Milyar
Demir ve çelik$ 1,43 Milyar
Çeşitli kimyasal ürünler$ 792,01 milyon
Bakır$ 761,46 Milyon
Demir veya çelikten eşya$ 710,65 Milyon
Alüminyum$ 594,88 Milyon
Optik, fotoğraf, teknik, tıbbi cihazlar$ 580,43 Milyon
Kağıt ve karton, kağıt hamuru, kağıt ve kartondan eşyalar$ 568,38 Milyon
Türüne göre belirtilmeyen emtialar$ 565,51 Milyon
Et ve yenilebilir sakatat$ 441,00 milyon
Kauçuklar$ 433,03 Milyon
Mobilya, aydınlatma tabelaları, prefabrik yapılar$ 414,37 Milyon
Örgü, tığ işi giyim eşyası$ 367,98 Milyon
Organik kimyasallar$ 336,86 Milyon
Uçucu yağlar, parfümler, kozmetikler, tuvalet malzemeleri$ 334,88 Milyon
İçecekler, alkollü içkiler ve sirke$ 315,45 Milyon
Örülmemiş giyim eşyası$ 310,66 Milyon
Gübreler$ 296,74 Milyon
Süt ürünleri, yumurta, bal, yenilebilir ürünler$ 278,21 Milyon

Bulgaristan ithal malları listesinin en başında 5,15 milyar Dolar ile Mineral yakıtlar, yağlar, ve damıtma ürünleri gelmektedir.

Aşağıda Bulgaristan’ın ithalat gerçekleştirdiği ülkelerin ve ithalat değerlerinin tablosu verilmiştir:

Bulgaristan’ın İthalat Yaptığı ÜlkelerDeğer
Almanya$4.54 Milyar
Rusya$3.73 Milyar
İtalya$2.81 Milyar
Romanya$2.70 Milyar
Türkiye$2.46 Milyar
Yunanistan$1.73 Milyar
Çin$1.70 Milyar
İspanya$1.42 Milyar
Hollanda$1.35 Milyar
Hırvatistan$1.34 Milyar
Polonya$1.28 Milyar
Fransa$1.13 Milyar
Çek Cumhuriyeti$952.88 Milyon
Avusturya$941.37 Milyon
Mısır$834.96 Milyon
Belçika$718.90 Milyon
Sırbistan$716.95 Milyon
Ukrayna$599.86 Milyon
İngiltere$515.53 Milyon
Slovakya$491.34 Milyon
Gürcistan$377.93 Milyon
Makedonya$365.83 Milyon
Amerika Birleşik Devletleri$360.98 Milyon
Slovenya$300.65 Milyon
İsviçre$290.81 Milyon

Türkiye, Bulgaristan’ın ithalat gerçekleştirdiği ülkeler sıralamasında 5. sırada yer almaktadır.

Bulgaristan’da Vergiler ve Sosyal Yardımlar Nelerdir?

Bulgaristan’da kişiler elde ettikleri gelirin %10’unu gelir vergisi olarak vermektedirler. Avrupa Birliği ülkeleri arasında en düşük kurumlar vergisi %10 ile Bulgaristan’da uygulanmaktadır. Bulgaristan Cumhuriyeti yatırımcılardan %5 temettü vergisi almaktadır.

Bulgaristan’da işsizlik maaşı, engeli bulunan kişiler için mali yardım desteği gibi sosyal yardımlar mevcuttur.

Aşağıda Bulgaristan Cumhuriyeti tarafından yapılan sosyal yardımlar listelenmiştir.

  • 18 yaş üzerinde kalıcı engeli bulunan kişiler için aylık mali yardım ödeneği
  • Salgın ve olağanüstü hal durumlarında 14 yaş altında çocuğu bulunan aileler için aylık yardım ödeneği
  • Kalıcı bir engeli bulunan çocuklara verilen aylık yardım ödeneği
  • Bir yaşına kadar çocuklara verilen yardım ödeneği
  • Orta öğrenimini tamamlamamış çocuklara verilen yardım ödeneği
  • Ebeveynlerini kaybetmiş çocuklara sağlanan ek yardım ödeneği

Bulgaristan Ekonomisinin Tarihi Dönemlere Göre Değişimi

20. yüzyılın başlarında Bulgaristan ekonomisi bir toparlanma sürecine girmiştir. Özellikle 1920’li yılların başları Bulgaristan ekonomisinin ayağa kalkma yılları olarak bilinmektedir.

1930’lu yıllarda Bulgaristan ekonomisi askeri bir ekonomi haline gelmiş ve Alman ekonomisine bağımlı olmuştur. Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı’nı kaybetmesi ile 1940’lı yıllarda Bulgaristan ekonomisi de çöküş yaşamıştır. 1944 yılından sonra endüstri yerine tarıma dayanan Bulgaristan ekonomisinde dönüşüme başlanmıştır. 1940’lı yılların sonlarında altyapı çalışmaları, teknoloji endüstrisi yaratma çabaları karşılık bulmuş ve Bulgar ekonomisi yeniden ayağa kalkmıştır.

2004 yılında Bulgaristan, Avrupa Birliği müzakerelerini sonuçlandırarak 1 Ocak 2007 tarihinde Avrupa Birliği’ne katılmıştır. 2007 yılı itibariyle Bulgar ekonomisi istikrarlı büyüyen bir ekonomi haline gelmiştir. 1 Ocak 2007 yılında Avrupa Birliği ülkeleri arasında bulunan en düşük vergi oranı kabul edilen %10’luk kurumlar vergisi getirilmiştir. 1 Ocak 2008 tarihinde Bulgaristan’da sabit %10’luk kişisel gelir vergisi uygulanmaya başlanmıştır.

2006 yılında 354 leva olan asgari ücret 2009 yılında 600 leva olarak neredeyse iki katına çıkmıştır. 1 Eylül 2011 yılında çalışan bir Bulgar vatandaşının aylık ortalama maaşı 699 Levaya yükselmiştir. 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren ortalama maaş 987 Bulgar levası olarak hesaplanmıştır.

Birinci Bulgar İmparatorluğu Ekonomisi Nasıldı?

Birinci Bulgar İmparatorluğu 681-1018 yılları arasında varlığını sürdürmüştür. Bilinen ilk Bulgar ekonomisi Bizans sikkelerini kullanmıştır. Altın, gümüş ve bakır sikkeler Birinci Bulgar İmparatorluğu’nda para yerine kullanılmıştır. Bulgaristan topraklarında bulunan en eski paralar 9. yüzyılda Preslav bölgesinde Çar Simeon dönemindendir. 10. yüzyılın sonu ve özellikle de 11. yüzyıl itibariyle Bulgaristan’da kalıcı para dolaşımı başlamıştır.

Birinci Bulgar İmparatorluğu’nda nüfusun büyük bir bölümü tarım ve hayvancılık ile uğraştığı için arazi mülklerinden vergi alınmıştır. Birinci Bulgar İmparatorluğu 9. yüzyıldan itibaren “Tarım Yasası” uygulayarak vergilendirme sistemini ülke ekonomisinde kullanmıştır.

Tarım Yasası’na göre 1 çift öküze sahip olan her Bulgar, vergi yerine buğday, darı ve şarap vermek zorundadır. Devlet, doğal yöntemler ile vergi toplayarak kıtlık ve savaş dönemlerinde yiyecek rezervine sahip olmuştur.

Bizans Egemenliğindeki Bulgar Topraklarının Ekonomisi Nasıldı?

1018-1185 yılları arasında Bulgaristan, Bizans egemenliğine girmiştir. Bizans egemenliğinde bulunan Bulgaristan döneminde para birimi olarak Bizans sikkeleri kullanılmıştır. Bulgar ekonomisi tamamen Bizans İmparatorluğu’na bağlanmıştır. Bulgaristan, Bizans’ın bir vilayeti haline gelmiştir.

İkinci Bulgar Krallığı Ekonomisi Nasıldı?

İkinci Bulgar İmparatorluğu ekonomisi en parlak dönemini II. Ivan Asen döneminde yaşamıştır. II. Ivan Asen döneminde Bulgaristan’da ticaret artmış, ülkenin zenginliği büyük gelişme göstermiştir. 1280 yılına kadar İkinci Bulgar Krallığı ekonomisi yükselişe geçerken, 1280 yılının ardından krallık parçalanma sürecine girmiştir.

Osmanlı Döneminde Bulgaristan Ekonomisi Nasıldı?

Osmanlı yönetimi altındaki Bulgaristan’da ekonomiyi kalkındırmak amacıyla çeşitli fabrikalar kurulmuştur. 1860 yılında ekmek ve un fabrikası, 1861 yılında ipek fabrikası kurulmuştur. Sonraki yıllarda makarna, kağıt ve bira fabrikaları Bulgaristan’da faaliyet göstermeye başlamıştır.

Osmanlı Sonrası Dönemde Bulgaristan Ekonomisi Nasıldır?

Osmanlı egemenliğinden kurtulduktan sonra Rusçuk şehri Bulgaristan prensliğinin merkezi ve en önemli ekonomi şehri haline gelmiştir. Bulgaristan, özellikle Tuna Nehri denizciliğinin merkezi olarak tanınmaya başlanmıştır.

1878-1944 arası Kurtuluş döneminde yalnızca Rusçuk şehrinde 416 adet sanayi işletmesi kurulmuştur. Kurulan 416 adet sanayi işletmesinden 164’ünü giyim, tekstil ve deri sanayi, 108’ini gıda sanayi ve alkol üretimi, 41’ini kimyasal ürün üreten fabrikalar, 57’sini metal işletme fabrikaları, 36’sını ağaç işleme fabrikaları, 10’unu ise seramik fabrikaları oluşturmuştur. Rusçuk şehri, Avrupa’nın Bulgaristan’a açılan kapısı halini almıştır. İlk özel banka Rusçuk şehrinde Kurtuluş döneminde kurulmuştur.

İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Bulgaristan Ekonomisi Nasıldır?

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bulgaristan ekonomisi ciddi bir ekonomik krize girmiştir. 1944 yılında milli gelirdeki düşüş oranı %15 olarak kaydedilmiştir. 1945 yılında ülke milli gelirindeki düşüş oranı ağır askeri harcamalar ve tarımdaki kuraklık sebebi ile %45’e yükselmiştir. Bulgaristan’daki para arzının kontrolsüz büyümesi İkinci Dünya Savaşı sonrasında enflasyona neden olmuştur. Bulgaristan, 1947 yılında enflasyonun önüne geçebilmek adına ülke para arzının %70’ini tek seferlik bir vergiyle bloke ederek sert mali kararlar aldı.

1948-1953 yılları arasında Bulgaristan ekonomisinin Sovyetleşmesi gerçekleşti. Bulgaristan ekonomisinin 1946 yılından önceki durumu ve ekonomik yapısının SSCB’ye benzerliği sebebiyle diğer Doğu Avrupa ülkelerine oranla ekonomide çok daha hızlı bir şekilde büyüme gözlemlendi. 1950 ile 1973 yılları arasında Bulgaristan’da kişi başı GSYİH 1651 $ ‘dan 5284 $’ a yükseldi. 1989 yılında Bulgaristan’da GSYİH 6217 $ oldu.

SSCB’nin Dağılmasından Sonra Bulgaristan Ekonomisi Nasıl Değişti?

Sovyetler Birliği’nin dağılması ile Bulgaristan, bağımsızlığını ilan eden Rusya ile ekonomik ilişkilerini ilerletmiştir. Jeopolitik konumu sebebi Sovyetler sonrası Bulgaristan ekonomisi, Avrupa ülkeleri için oldukça önemli hale gelmiştir.

SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) 1922 yılında kurulan ve 1991 yılına kadar varlığını sürdüren ve 15 farklı cumhuriyetten oluşan bir devlettir. Bulgaristan SSCB ülkelerinden olmamakla birlikte birliğin dağılmasından önce Sovyetler Birliği ile anlaşma sağlayan bir devlet olmuştur.

Avrupa Birliği’ne Girdikten Sonra Bulgaristan Ekonomisi Nasıl Değişti?

Avrupa Birliği’ne girdikten sonra Bulgaristan ekonomisi yeniden ayağa kalkmıştır. Bulgaristan’ın 2004 yılında başlattığı AB müzakereleri 1 Ocak 2007 yılında resmi olarak Avrupa Birliği ülkesi haline gelmesi ile son bulmuştur. Bulgaristan’ın Avrupa Birliği’ne üye olması ile GSYİH ikiye katlanmış, kişi başına GSYİH %10’luk artış ile Avrupa Birliği ortalamasının %47’sine ulaşmıştır.

Paylaş: