Yunanistan Din ve İnanç Yapısı Nasıldır?

Yunanistan’da din, Doğu Ortodoks Kilisesi’nin daha büyük bir kolu içinde olan Yunan Ortodoks Kilisesi’nin hakimiyeti altındadır. 2015 yılı itibarıyla Yunan Ortodoks Kilisesi toplam nüfusun %90’ını temsil etmektedir ve Ortodoks Hristiyanlık anayasal olarak Yunanistan’ın “egemen dini” olarak tanınmaktadır.

Yunanistan’da din ve inanış özgürlüğü Yunanistan Anayasası tarafından garanti altına alınmıştır ve Müslüman, Katolik, Protestan ve Museviler gibi diğer dini gruplar kendi ibadethanelerine sahiptir.

Yunanistan’da din ve inanç yapısı yüzdeleri Pew Araştırma Merkezi’nin 2017 yılında yaptığı araştırmaya göre aşağıda verilmiştir.

  • Ortodoks (%90)
  • Dini inancı olmayan (%4)
  • Diğer Hristiyanlar (Katoliklik hariç) (%3)
  • İslam (%2)
  • Katolik (%1)
  • Diğer dinler (%1)

Yunanistan’da İnanılan Dinler Hangileridir?

Yunanistan’daki en görünür dini inanış nüfusun %90’ını oluşturan Ortodoksluktur.

Yunanistan nüfusunun ikinci en büyük çoğunluğunu ise %4 ile herhangi bir dine mensup olmayanlar meydana getirmektedir. Yunanistan din dağılımında çoğunluk bakımından üçüncü sırada %3 ise diğer Hristiyanlar yer almaktadır.

Yunanistan nüfusunun din dağılımında en kalabalık dördüncü kısmını %2 ile Müslümanlar oluşturmaktadır. Yunanistan’da Katolik, Protestan ve Museviler, her biri %1 den daha az bir oranı temsil ederek beşinci ve altıncı en kalabalık dini topluluklar olmaktadırlar.

1. Yunanistan’da Hristiyanlık

Hristiyanlık Yunanistan’daki en çok takipçiye sahip dindir. Yunanistan’da Hristiyanlık nüfusun %90’ını kapsayan dindir. Yunanistan’ın %90’ı Hristiyanlığın Ortodoks mezhebine mensuptur.

Hristiyanlığın 3 ana mezhebi; Roma Katolik Kilisesi, Protestan kiliseler ve Ortodoks Kilisesi’ dir. Ortodoks Hristiyanlık, Yunanistan Anayasasında resmi din olarak kabul edilmektedir.

Yunanistan’daki bazı önemli kiliseler aşağıda sıralanmıştır.

  • Apokalipsis Mağarası
  • Aya Dimitri Kilisesi
  • Ayasofya (Selanik)
  • Aziz Yuhanna Manastırı
  • Sultan Hortaç Camii

Yunanistan birçok önemli Hristiyan azizine de ev sahipliği yapmıştır Yunan azizlerinden en saygı görüleni ve en ünlüsü Aziz Yorgi’dir. Aziz Yorgi`nin On Dört Mânevî Koruyucu’dan birisi ve en önemli askeriye azizlerinden birisi olduğuna inanılır.

Yunanistan’ın ünlü azizleri aşağıda listelenmiştir.

  • Aziz Yorgi
  • Aziz Andrew
  • Aziz Nikolaos
  • Aziz Pavlus
  • Aziz Simeon Metafrastis
  • Aziz Filothei

2. Yunanistan’da Müslümanlık

Yunanistan’da Müslümanlık en az takipçiye sahip dinlerden biridir. Yunanistan’da İslam nüfusun %2’ sini kapsayan dindir. Yunanistan’da İslam, iki ayrı topluluk tarafından temsil edilmektedir; bunlar Osmanlı İmparatorluğu döneminden beri Yunanistan’da yaşayan Müslümanlar (özellikle Doğu Makedonya ve Trakya’da) ve 20. yüzyılın son çeyreğinde, Atina ve Selanik’e gelmeye başlayan Müslüman göçmenlerdir.

Yunanistan’daki Müslüman nüfus homojen değildir çünkü farklı etnik, dilsel ve sosyal kökenlerden oluşmaktadır. İslam inancı, Yunanistan’ın bugünkü topraklarında yaşayan birkaç etnik grubun; Pomaklar, etnik Türkler, belirli Roman grupları ve özellikle 17. ve 18. yüzyıllarda dönüştürülen Girit, Epir ve batı Yunan Makedonyası’ndaki Yunan Müslümanların inançlarıdır.

Yunanistan`ın Müslüman nüfusu, Yunanistan ile yeni Türkiye Cumhuriyeti arasındaki 1923 nüfus değişim anlaşması sonucunda önemli ölçüde azalmıştır.

Yunanistan’daki müslümanların dini haklarının tanınmasıyla Yunan hükümeti Temmuz 2006’da cami yapımını onaylamış bulunmaktadır.

Yunanistan’daki ibadethaneye açık bazı camiler aşağıda sıralanmıştır.

  • Yeni Cami (Midilli)
  • Hamza Bey Camii (Selanik)
  • İbrahim Paşa Cami (Rodos)
  • Fethiye Cami (Atina)
  • Eski Camii (Gümilcine)

2019 yılında Pew Araştırma Merkezi tarafından yayınlanan araştırmada, Yunanların %37’si Müslümanlara olumlu bakarken, %57’sinin olumsuz bir görüşe sahip olduğu belirlenmiştir.

3. Yunanistan’da Musevilik

Yunanistan’daki Musevilerin tarihi, iki bin yıl öncesine uzanmaktadır. Selanik, Musevi kültürü denilince akla gelen ilk şehirlerden biri olarak bilinmektedir. Yunanistan’daki Musevilerin oranı ülkenin %1’inden daha azına denk gelmektedir.

Yunanistan’da yaşayan en eski ve en karakteristik Musevi grubu, “Yunan Yahudileri” olarak da bilinen Romanyotlardır. “Yunan Yahudisi” terimi ağırlıklı olarak Yunanistan’ın bugünkü modern bölgesinde yaşayan Yahudi kökenli veya inançlı herhangi bir kişi için kullanılır. Yunanistan’da birçok sinagog vardır.

Yunanistan’daki önemli sinagoglardan bazıları aşağıda listelenmiştir.

  • Atina Agorası Sinagogu
  • Etz Hayim Sinagogu
  • Manastir Sinagogu
  • Kahal Şalom Sinagogu
  • Beth Şalom Sinagogu

4. Yunanistan’da Ateistlik

Yunanistan’da ateistleri de içinde barındıran kategori olarak herhangi bir dine mensup olmayanların oranı %4’ tür.

Ünlü Yunan Ateistler arasında eski Yunanistan başbakanı Aleksis Çipras ve Yunanistan Komünist Partisi Genel Sekreteri Nikos Zahariadis gibi birçok tanınmış isim vardır.

5. Yunanistan’da Deistlik

Yunanistan’da deistleri de bünyesinde barındıran kategori dahilinde herhangi bir dine mensup olmayanların oranı nüfusun %4’ü kadardır.

Deist düşüncenin eski zamanlardan beri Yunanistan`da var olduğu düşünülmektedir.

Ünlü Yunan deistleri arasında Sokrates öncesi önemli filozoflarından biri olan Anaksagoras da bulunmaktadır.

6. Yunanistan’da Hinduistlik

Yunanistan’da Hinduizm dininin %1’ den daha az takipçisi vardır. Yunan Hindu topluluğu genellikle Atina’dadır. Mart 2006’da Yunan hükümeti ölü yakılmasına izin veren bir yasa çıkarmıştır ve bu yasa, Atina’daki Hint toplumu tarafından memnuniyetle karşılanmıştır.

Yunanistan’da bulunan Hinduist tapınakların en ünlüleri aşağıda listelenmiştir.

  • Hindu Seva Sangh Tapınağı
  • Krishna Temple Athens

Yunanistan’da İnanç Hoşgörüsü Nasıldır?

Yunanistan Anayasasının 3. madde hükmüne göre, Ortodoks Hristiyan Kilisesi Yunanistan’da “hâkim” dindir. Yunanistan Anayasasının 13. maddesinde; Yunanistan vatandaşlarına, dinini koruma, dinini değiştirme, dinini terk etme veya ateizmi seçme hakkını herhangi bir siyasi ve hukuki müeyyide yüklemeden tanımaktadır.

Yunanistan Devleti bütün dinlere karşı tarafsızdır. Yunanistan, hangi dini kabul edeceklerini vatandaşlarına dayatamaz.

Yunanistan’da Laiklik Ne Kadar Güçlüdür?

Yunanistan’da inanılan din Ortodoks Hristiyanlık’tır. Yunanistan’da Ortodoks Hristiyanlık, Anayasa’da resmi din olarak kabul edilse de ülke Anayasasında laiklik konulu bir kanun bulunmaktadır.

Laiklik konulu Yunanistan Anayasası’nın 14. Maddesi aşağıda verilmiştir.

  • “Din ve vicdan özgürlüğü dokunulmazdır. Temel hak ve hürriyetlerin kullanımı kişinin din inancına bağlanamaz. Bilinen tüm dinler serbesttir ve bunların ibadetlerine yönelik ayinler kanunun koruması altında serbestçe yerine getirilir. İbadete yönelik ayinler kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı bir biçimde yapılamaz. Din değiştirmenin telkini ve teşviki yasaktır. Bilinen tüm dinlerin görevlileri, yaygın olan din görevlileriyle aynı devlet denetimine tabidir ve devlete karşı aynı yükümlülükler altındadır. Hiç kimse dini inancı ve vicdani kanaati gerekçesiyle devlete karşı yükümlülüklerinden muaf tutulamaz ve kanuna uymayı reddedemez. Kanunda öngörülen ve kanunda belirlenen biçim dışında hiçbir yemin dayatılamaz veya uygulanamaz.”

Yunan vatandaşlarının herhangi bir sebeple din konusunda ayrımcılığa uğramayacağını ve devlet karşısında eşit olduğu Yunanistan Anayasasında belirtilmektedir.

Yunanistan’da bugün yürürlükte bulunan 1975 Anayasası lâik devleti savunan bir anayasadır.

Yunanistan’da Din ve İnanç Sosyal Yaşamı Nasıl Etkiler?

Yunanistan’da din ve inanç, sosyal yaşamı birçok kültürde ve coğrafyada olduğu gibi etkilemektedir. Yunanistan`da dinin sosyal yaşama etkisi, topluma ve dinin dinamizmine bağlı olarak azalıp çoğalsa da varlığını bugüne kadar sürdürmüştür.

Yunanistan’ın gerçek anlamda laik bir ülkedir, ancak Yunan Ortodoks Kilisesi devlette var olmaya devam etmektedir. Ortodoksluk dini, Yunanistan Nüfusu`nda 2015 yılı itibarıyla toplam nüfusun %90’ını temsil etmektedir. Yunan okullarında öğrenciler her sabah günlerine duayla başlamakta ve 12 yıllık zorunlu eğitimleri boyunca din dersi almaktadırlar.

Yunan basınında yapılan yorumlara göre, hükümetin sunmayı planladığı anayasa değişiklikleri kapsamında Yunan devletinin dini tarafsızlığına yönelik bir ifade eklenmesi planlanmaktadır. Yunanistan hükümetinin laiklik temelli yasal düzenlemelerinin Yunanistan’da yaşam içinde kabullenilmiş dini gelenek ve kabullerin değişimine yönelik olacağı düşünülmektedir.

Paylaş: