Litvanya Dini ve İnanç Yapısı Nasıldır?

Litvanya dini inancı, ülkede 2011 yılında yapılan resmi sayımlara göre çoğunluğu Hristiyanlığı benimseyen ve bu Hristiyan tarafın da %77’ye yakın bir kısmının Katolik mezhebine ait olmasına rağmen, yasalarda Litvanya’nın resmi bir dini bulunmamaktadır. Bu çoğunluğun yanında Ortodoks Hristiyan grupları, Evanjelik Lüteriyenler, Reform kiliselerinin üyeleri, Protestanlar, Yahudiler ve Müslümanlar da vardır.

Litvanya’da 2010 yılında yapılan Eurobarometer anketine göre ise ülkede bulunan insanların %47’si yaratıcı bir tanrının varlığına inanırken, %37’si bir tür ruh veya yaşam gücü olduğuna inanmaktadır. %12’si ise herhangi bir tür ruh, tanrı ya da yaşam gücü olduğuna inanmamaktadır. Bu nedenle de Litvanya’da ortak bir dini inançtan söz edilememektedir.

Litvanya’da Görülen Dinler Hangileridir?

Litvanya’da görülen dinler, 2011 anket sonuçlarına göre mezhep ayrılıklarıyla beraber oldukça fazladır.

Hristiyanlık altında bulunan mezhepler Roma katolikliği, Ortodoksluk, Litvanya Evanjelizmi ve Reform kiliseleridir. Tüm bunların yanında Musevilik ve Sünni Müslümanlık dinlerine bağlı olan bir nüfus da vardır. Nüfusun ufak bir kısmını ise İlkel inançlara sahip olanlar ve eski Baltık dinlerine inanan nüfus oluşturmaktadır.

Litvanya’da Hristiyanlık

Litvanya’da Hristiyanlık, en yaygın olan dindir. Hristiyanlık üç ana mezhebe sahiptir, bunlar; nüfusun %77’ye yakın bir oranının mensup olduğu Katoliklik, mevcut nüfusun %4,1’ine denk gelen Ortodoksluk, ve Protestanlıktır.

Litvanya’da Protestanlık mezhebine mensup fazla insan bulunmamaktadır. Litvanya’da 142’den fazla kilise bulunmaktadır ve bunlardan en önemlileri Aziz Anne Kilisesi, Kutsal Ruh Kilisesi ve Aziz Peter ve Aziz Paul Katedrali’dir.

Kilise kavramı tüm Hristiyanların (Ortodoks, Katolik veya Protestan) ibadet ettikleri bir yeri anlatmak için kullanılırken, Katedral sadece Katoliklerin bir çeşit kilisesini anlatmak için kullanılmaktadır. Aziz John, Aziz Anthony ve Aziz Eustatius, Litvanya kökenli azizlerden birkaçıdır.

Litvanya’da Katoliklik

Litvanya’da Katolikler, nüfusun %77’sini oluşturmaktadır. Kendi içlerinde Yunan Katolikleri adında ayrı bir mezhebe sahiplerdir.

Litvanya’da Ortodoksluk

Litvanya’da Ortodoks mezhebine mensup olan nüfus toplam nüfusun %4,1’ini oluşturmaktadır. Katolik Kilisesi ile kutsal ruh tartışmasında ayrı düşen Ortodoks Kilisesi, 1054 yılında karşılıklı olarak birbirlerini aforoz etmişlerdir.

Litvanya’da Protestanlık

Litvanya’da Protestanlık, toplam nüfusuna oranlandığında azınlık olarak kalmaktadır. Geçmişte küçük bir reform topluluğu olan Protestanlar, Litvanya nüfusunun %0.8’ini oluşturmaktadır. Alman nüfusunun Litvanya’da azalmasıyla eşdeğer olarak Protestanlık mezhebine mensup nüfusta da azalma görülmüştür. Sovyet işgali sırasında birçoğunun öldürülmesi, sürülmesi veya işkence görmesi de nüfustaki Protestanların azalmasının bir sebebidir.

Litvanya’da Müslümanlık

Litvanya’da Müslümanlık, uzun bir geçmişe sahiptir ve Orta Çağ Litvanyası, Müslümanların büyük çoğunluğunun, özellikle de Kırım Tatarları’nın güney topraklara yerleşmesine izin vermiştir. Tatarlar zamanla asimile olup kendi dillerini kaybetmiş olsalar da Litvanya’da Müslüman inançlarını güçlü bir şekilde sürdürmüşlerdir.

Litvanya’da günümüzde en çok bilinen cami ise Kaunas Cami’dir. Müslüman nüfus, toplam nüfusun %0.1ini oluşturmaktadır. Tatarlar, yaşadıkları köyde ise 6 camiye sahiptirler.

Litvanya’da Musevilik

Litvanya’da Musevilik, Litvanya’nın geçmiş tarihinde büyük bir Musevi topluluğuna ev sahipliği yapmış olmasıyla başlamıştır. 18. yüzyılda Holokost sırasında neredeyse tüm Yahudi nüfusunu kaybedene kadar önemli bir Yahudi bilim ve kültür merkezi olmuştur.

Litvanya, 2. Dünya Savaşı’ndan önce nüfusun %7’sine denk gelen Yahudi nüfusuna sahip olmuştur. Günümüzde ise mevcut nüfusta bulunan yaklaşık 35 bin kişi ile toplam nüfusun %0.1ini oluşturmaktadırlar.

Litvanya’da Ateistlik

Litvanya’da ateist nüfus, toplam nüfusun %12’sini oluşturmaktadır. Litvanya bu oranla, ateist nüfusun fazlalıkta olduğu Avrupa ülkelerinden biridir.

Litvanya’da İnanç Hoşgörüsü Nasıldır?

Litvanya’da farklı inançlara oldukça hoşgörülü yaklaşılmaktadır. Her dinin mensupları, faaliyetlerini kendi dinlerinin uygun gördüğü gibi yapma hakkına sahiptir ve Litvanya genel olarak farklı din taraftarlarına saygılı davranmaktadır.

Litvanya’da Laiklik Ne Kadar Güçlüdür?

Litvanya’da laiklik, ülkenin resmi bir dini ve bu dine göre düzenlenen anayasaları olmadığı için ön plandadır. Din ve vicdan özgürlüğünün hakim olduğu Litvanya’da, her din ve mezhebe inanan kişi, toplumsal kuralları aşmayacak ve bir başka dine saygısızlık yapmayacak şekilde kendi doğrularına göre hareket etme hakkına sahiptir.

Hem devletin hem de insanların her dine eşit şekilde yaklaşıyor oluşu da insanların birbirlerine duyduğu saygıyı arttırmaktadır. Toplumsal yaşamda kin ve nefret olaylarının önünün açılmaması için ise devletin bir dine gösterdiği müsamaha ve saygıyı bir diğer dine de göstermesi gerekmektedir. Bu yüzden de her din mensubunun ibadet ve inanç özgürlüğü devlet güvencesindedir.

Litvanya’da Din ve İnanç Sosyal Yaşamı Nasıl Etkiler?

Litvanya’da din ve inanç, yaşayan nüfusun hoşgörülü olması ve bunun yanında devletin de her dinin arkasında durarak eşitsizlik yaşanmasını engellemeye çalışıyor olması sonucu, sosyal yaşamda bir problem yaratmamaktadır. Herkesin öncelikli olarak karşıdakinin dinine saygı duyuyor olmasıyla beraber, tüm din ve mezhepler barış içinde hoşgörüyle yaşayabilmektedir.

Tarihi boyunca yaşanan olaylardan dolayı Litvanya nüfusu, birçok farklı mezhepten insan barındırmakta fakat bu çeşitliliğe rağmen din ve inancın sosyal yaşamı olumsuz engellemesine izin vermemektedir.

Litvanya’da Din Eğitimi Nasıldır?

Litvanya’da din eğitimi, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla beraber öğrencilerin %67’sinin din derslerine katılıyor olmasıyla başlamıştır. Mezhebe dayalı din eğitimi verilen Litvanya’da, bu eğitim cemaatler tarafından düzenlenmektedir ve eğitimle ilgili her şeyden bu cemaat sorumludur.

Dini cemaatlerin devlet ile birlikte hareket etmesi istendiğinde ise cemaatler tarafından yeterlilik ölçmek amacıyla din öğretmenlerinden sertifika istenmektedir. Litvanya’da eğitim sadece din ile sınırlı değildir; temel bilimler olarak adlandırılan tarih ve matematik, bunların haricinde de sosyal yaşama adapte olmak için bilim, ahlak ve edebiyat dersleri almaktadır.

İki ana Türk topluluklarından biri olan Tatarlar, yaşadıkları köyde bulunan tek din görevlisi eşliğinde ibadetlerini sürdürmektedirler ve bu din görevlisi de Türkiye Diyanet İşleri Bakanlığının görevlendirdiği bir din adamıdır. Kendi dinleri hakkında almak istedikleri eğitimde de, yine aynı din adamıyla iletişim kurmaları gerekmektedir.

Litvanya’da din adamı olmak için ise Kaunas Rahip Ruhban Okulu’na gidilebilmektedir. Eğitim veren en büyük ilahiyat fakültesidir. 1622’den günümüze dayanan bir tarihi vardır. Fakültenin mevcut dersleri beş yıl sürmektedir. Maneviyat, hümanizm ve entelektüel yeteneklerini ön plana çıkarmayı amaçlayan bu eğitimler, öğrencileri din adamı yaşantısına hazırlamaktadır.

Paylaş: